SAU THẮNG LỢI VẺ VANG CỦA ÔNG OBAMA
ĐẢNG DÂN CHỦ SẼ LÁI HOA KỲ TRÊN CON ĐƯỜNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA?
Hoàng Đức Nhã
*HY VỌNG TÂN TỔNG THỐNG OBAMA THỰC THI NHỮNG THAY ĐỔI TỐT CHO MỌI GIAI TẦNG XÃ HỘI MỸ
Thượng Nghị Sĩ Obama đắc cử tổng thống Hoa Kỳ một cách vẻ vang, với số phiếu cử tri đoàn hơn gấp đôi số phiếu của TNS McCain. Đồng thời ông ta cũng giúp đảng Dân Chủ gia tăng đa số tại lưỡng viện Quốc Hội. Nhiều quan sát viên tại Hoa Kỳ và hải ngoại cho rằng đây là một thắng lợi lịch sử, không những vì đây là lần đầu tiên đa số dân Mỹ tín nhiệm một người Mỹ gốc Phi Châu (Kenya) trong vai trò nguyên thủ quốc gia, mà còn là khởi điểm của một kỷ nguyên mới với nhiều thay đổi và tiến bộ.
Nếu dựa trên căn bản phổ thông đầu phiếu tính cho đến ngày nay thì TNS Obama được trên 52% số phiếu, một tỷ lệ cao nhất trong những ứng cử viên tổng thống thuộc đảng Dân Chủ từ trước đến nay - ông Jimmy Carter chỉ được 50.1% của số phiếu phổ thông trong kỳ bầu cử năm 1976. Chỉ riêng TT Bush Cha được nhiều phiếu phổ thông nhất, 53.4%, trong kỳ bầu cử năm 1988.
TNS Obama thắng kỳ này nhờ một số yếu tố rất quan trọng, khác hẳn với phương cách tranh cử của đảng Dân Chủ - và ngay cả đảng Cộng Hòa – từ trước đến nay. Trước hết, ông ta thành công tạo được một liên minh bao gồm giới trẻ, nhất là giới mới được quyền đi bầu, và giới dân Mỹ gốc Châu Mỹ La tinh. Liên minh này, cộng với nòng cốt đảng Dân Chủ đã từng ấp ủ nguyện vọng đánh bại đảng Cộng Hòa, và giới cử tri Mỹ gốc Phi Châu, trở thành một động lực mãnh liệt, không những kêu gọi thành viên đi bầu mà còn khuyến khích những thành phần do dự và thành phần độc lập thuộc hai đảng tích cực tham gia bầu cử.
Kế đó, ông ta sử dụng mạng “net”, qua những phương thức tinh vi, để kết nạp thêm cử tri có cảm tình, và để gây qũy. Phưong tức này giúp TNS Obama được đề cập đến một cách thuận lợi trên hơn 10,000 tổ chức trò chuyện trên mạng net (chat room, forum, blogs, My Space, Facebook, v.v.). Sự kiện này giải thích thành công của công cuộc gây qũy của TNS Obama - trên 640 triệu Mỹ kim, vựơt xa số tiền TNS McCain gây được. Số tiền khổng lồ này giúp phe Obama chiếm uy thế trong việc truyền bá lập trường chánh trị và con người của TNS Obama trên mạng net, báo chí, truyền thanh và truyền hình. Sự kiện này cho thấy tầm quan trọng của mạng net và bắt đầu của thời đại thường được mô tả là Web 2.0, có nghĩa là thế hệ thứ nhì của mạng net. Và đây là một biến chuyển sẽ thay đổi trầm trọng sơn thủy và phương cách tranh cử trong tương lai.
Sau cùng, một lý do chánh yếu của thắng lợi vẻ vang của TNS Obama là sự kiện ban tham mưu của ông ta đã thi hành chiến lược và chiến thuật rất kỹ càng, kiểm soát rất chặt chẽ, khai thác biến chuyển thời sự và lỗi lầm của đối phương rất nhanh. Nhờ đó, họ tránh được những lỗi lầm và tuyên bố vô trách nhiệm hoặc vô ý thức mà giới truyền thông có thể chế nhạo, xuyên tạc và bóp méo như đã làm với liên danh của đảng Cộng Hòa.
Nhận thức hay thực tế?
Trong những ngày qua dư luận trong nước và trên thế giới, ngoại trừ một số quốc gia, đã bày tỏ sự hân hoan trước thắng lợi vẻ vang này và niềm tin tân Tổng thống sẽ lãnh đạo một cách “bao gồm” hơn, sẽ thực hiện những gì ông ta hứa trong lúc tranh cử và không đơn phương giải quyết đại sự.
Đây là một nhận thức hơn là một thực tế, dựa trên xúc động hơn là lý trí. Nhưng cũng dể hiểu vì dù sao chỉ mới có vài ngày sau thắng lợi của TNS Obama, và người dân đã bầu cho ông ta cũng như một số người khác ở hải ngoại vẫn còn chìm nổi trong sự lôi cuống của mỹ từ và khẩu hiệu chánh trị của TNS Obama trong thởi kỳ tranh cử và trong bài diễn văn chấp nhận thắng lợi tại Chicago tối ngày 4 tháng 11 vừa qua.
Vậy liệu nhận thức ấy sẽ trở thành thực tế hay không? Trên lãnh vực tâm lý đại chúng, nhất là với sự thúc đẩy không ngừng của giới truyền thông cố giải thích thời sự theo khuynh hướng của họ, nhận thức sẽ trở thành thực tế nếu không có dự kiện nào phá hủy căn bản của nhận thức đó.
Vậy ông Obama sẽ lãnh đạo Hoa Kỳ ra sao? Ông sẽ dùng uy thế của tổng thống Hoa Kỳ để đóng vai trò nào trên thế giới? Liệu tân Tổng thống sẽ tiếp tục xách động quần chúng như một mục sư hoặc một hoạt động viên xã hội và thúc đẩy hàng ngủ đảng Dân Chủ trong Lập pháp với khẩu hiệu “Vâng, Chúng Ta Làm Được” (“Yes, We Can”) hay ông ta có can đảm nói “Không, Chúng Ta Không Làm Được” (No, We Can’t)?
Tất cả đều tùy thuộc cách ông ta hiểu biết tầm quan trọng của các vấn đề đối nội và đối ngoại và tránh những lỗi lầm của một số tổng thống gốc Dân Chủ trước đây như Jimmy Carter và Bill Clinton. Chính những lỗi lầm đó khiến TT Jimmy Carter thất bại trong kỳ bầu cử năm 1980 và ông Ronald Reagan đắc cử với 50.7% số phiếu phổ thông, và ông Clinton đã mở đường cho đảng Cộng Hòa tái chiếm Hạ viện dứới sự lãnh đạo của Dân biểu Newt Gingrich sau kỳ bầu cử bán nhiệm kỳ năm 1994.
Thực trạng phải đối phó
TNS Obama sẽ đối phó với một tình trạng đối nội rất phức tạp, và những chông gai nào ông ta đã khéo tránh né trong thời gian tranh cử giờ đây là thực trạng ác nghiệt cần phải giải quyết gấp kẻo kinh tế quốc gia suy sụp thêm nữa và niềm tin của dân không còn vững chắc như sau ngày bầu cử.
Ông Obama thừa hưởng một quốc gia ngày càng lâm vào suy thoái kinh tế, một quốc gia với một hệ thống tài chánh bị sụp đổ, và một chánh quyền và một xã hội đang sống quá mức của mình. Thực trạng kinmh tế vẫn còn bi đát – ngày thứ nhất sau bầu cử Thị trường chứng khoán Nữu Ước mất trên 5% của giá trị, và ngày thứ nhì, mất thêm gần 5% nữa.
Những chương trinh ông ta chủ trương trong lúc tranh cử giờ đây trở thành tiêu chuẩn so sánh người dân thẩm định quyết tâm chánh trị và can đảm tinh thần của ông ta. Nhũng chương trinh TNS Obama đề nghị sẽ ảnh hưởing nặng đến ngân sách quốc gia và sẽ gây thêm thiếu hụt ngân sách, từ những ý đồ khuyến khích tăng trưởng kinh tế - chi tiêu thêm trên 200 tỷ Mỹ kim -, đến việc giảm thiểu thuế cho giới nghèo và giới trung lưu nhưng tăng thuế cho giới giàu, đến việc trợ cấp thêm để phát triển các nguồn năng lực khác, đến việc tài trợ thêm để cung ứng nhu cầu bảo hiểm y tế cho những thành phần nghèo hiện không có bảo hiểm y tế, đến việc tăng thêm trợ cấp cho ngành giáo dục mà không mấy quan tâm về việc trợ cấp đó được sử dụng một cách minh bạch hay không.
Trên lãnh vực đối ngoại, TNS Obama sẽ phải đương đầu với những thử thách trầm trọng như ý định chấm dứt sự dín líu của Hoa Kỳ tại Iraq và đem phần lớn quân lính về Hoa Kỳ trong vòng 16 tháng mà không để Iraq lâm vào nội chiến và khủng bố quốc tế lộng hành. Ngoài ra, ông Obama phải tìm giải pháp thích hợp để đóng cửa nhà tù Guantanamo, nơi Hoa Kỳ giam giữ những tên khủng bố; để giải quyết cuộc chiến Do Thái – Palestine hầu đem lại hòa bình và tạo dựng nền tảng dân chủ tại vùng này; để giải quyết vấn đề Iran mà không phải gây chiến với chế độ độc đoán này; để giải quyết vần đề Bắc Hàn hầu chấm dứt sự tự cô lập của quốc gia này và giúp họ hội nhập với cộng đồng thế giới.
Quan trọng không kém là việc tiếp tục mậu dịch tự do với các quốc gia khác mà không đặt những điều kiện tiên quyết về nhân quyền và bảo vệ môi sinh, hầu giúp các quốc gia đó phát triển và giảm thiểu hố sâu giàu nghèo, và thúc đẩy giới sản xuất Hoa Kỳ gia tăng xuất cảng và nhờ đó tạo thêm việc làm. Ngoài ra, ông Obama cần hợp tác với các quốc gia khác để phác họa những quy định quốc tế hầu tránh có thêm khủng hoảng tín dụng và tài chánh như khủng hoảng hiện nay.
Khi chính thức đảm nhận chức vụ Tổng thống Hoa Kỳ TNS Obama có thể biến đổi tinh thần chung tranh luận quốc gia về các vấn đề nêu trên. Nhưng thực trạng và sự phức tạp của những vấn đề này sẽ là chướng ngại vật lớn ngăn cản tiến bộ và không cho phép ông ta thay đổi như mong muốn.
Đó là chưa kể tinh thần hợp tác hay không hợp tác, vì lý do này hay lý do nọ, của đảng Cộng Hòa và nhiều phe nhóm trong đảng Dân Chủ.
Dân chủ với sắc thái xã hội chủ nghĩa?
Thử thách lớn nhất đối với ông Obama là làm cách nào dung hòa những mong đợi của giới ủng hộ ông ta với thực trạng mà ông ta vừa thừa hưởng. Những phe nhóm thuộc đảng Dân Chủ và những thành phần độc lập đã kết hợp giúp ông ta đắc cử sẽ đòi hỏi ông ta thực thi những chương trinh họ mong muốn, bất chấp tác động đối với những thành phần khác hoặc đối với ảnh hưởng và uy thế của Hoa Kỳ trên thế giới.
Trong Quốc Hội ông Obama sẽ phải tìm cách đối phó với nhóm thiên tả của đảng Dân Chủ muốn thực thi một chương trinh nghị sự mà nhiều giới, đặc biệt là gần 50% cử tri đã bỏ phiếu cho TNS McCain, cho rằng có khuynh hướng xã hội chủ nghĩa. Ông Obama sẽ phải đối đầu với nhóm cực tả này của đảng Dân Chủ, từ bà Dân biểu Nancy Pelosi (California), đương kim Chủ tịch Hạ viện, Dân biểu Charles Rangel (New York), Dân biểu Barney Frank (Massachusetts) đến các Nghị sĩ Ted Kennedy (Massachusetts), John Kerry (Massachusetts). Ông Obama sẽ phải tránh để nhóm này lôi ông về phía tả và buộc ông ta thực thi những chương trinh trong đó chánh quyền sẽ giữ vai trò chủ động và sẽ điều khiển các hoạt động như những chế độ xã hội chủ nghĩa từng chủ trương. Đây là điều mà đảng Cộng Hòa chống kịch liệt.
Đáng chú ý là giới nghiệp đoàn sẽ đòi hỏi chánh quyền ban hành nhiều điều lệ mới giúp họ kết nạp thêm đoàn viên, nhất là tại những công ty nhỏ. Điển hình là dự thảo luật Quyền Công nhân Tự chọn (để gia nhập nghiệp đoàn) mà Hạ viện với đa số thuộc đảng Dân Chủ đã biểu quyết vào đầu năm 2007, nhưng chưa được Thượng viện tán đồng. Đạo luật này, nếu được ban hành, sẽ gây nhiều thiệt hại cho những công ty nhỏ và trung, khiến ban quản trị giảm thiểu chi tiêu và như thế mất cạnh tranh hữu hiệu và sa thải nhân viên.
Trên lãnh vực đối ngoại ông Obama sẽ phải đối phó với áp lực của phe nhóm bảo thủ của đảng đòi ông ta chú trọng vào vấn đề đối nội, thiện chí đến ban hành nhiều điều lệ bảo vệ thị trường quốc nội. Thái độ này sẽ cô lập Hoa Kỳ trên chính trường và thương trường qucố tế và sẽ là trở ngại lớn cho tân Tổng thống muốn khai thác thiiện chí của các quốc gia hân hoan về thắng lợi của ông để nắm lấy vai trò chủ động lèo lái con thuyền thế giới.
Đó là chưa kể thái đồ dè dặt của Trung Quốc – muốn tìm hiểu thêm lập trường chánh thức của tân Tổng thống sau những chỉ trích đối với chánh quyền Trung Quốc trong thời kỳ tranh cử - và thái độ thách đố của Nga vừa tuyên bố sẽ thiết lập hệ thống chống hỏa tiển tại Kaliningrad, một vùng biệt lập của Liên bang Nga nhưng nằm dọc bờ biển Baltic và về phía Tây của Lithuania và phía Bắc của Ba Lan (Poland), hai quốc gia đã gia nhâp Liên hiệp Âu Châu và Tổ chức Minh ước Bắc Đại Tây Dương NATO.
TNS Obama tranh cử với chiêu bài Hy vọng và Thay đổi. Người dân Mỹ đã sống trong một xã hội dân chủ, với một nền kinh tế thị trường và một chánh quyền ít xen vào đời sống hằng ngày, hy vọng rằng ông ta sẽ không đổi lấy chế độ này với một chế độ bề ngòai dân chủ nhưng nòng cốt xã hội chủ nghĩa.
Như mọi công dân có trách nhiệm, chúng ta hy vọng TNS Obama có can đảm tinh thần và quyết tâm chánh trị thực thi những thay đổi để cải thiện mức sống cho mọi giai tầng xã hội Mỹ.
