Giáo dân đòi quyền lợi trong chuyện tranh chấp đất ở Hà Nội
Ben Stocking – Phan Tường Vi chuyển ngữHÀ NỘI – Giáo dân tập trung ở một mảnh đất trống ở ngay trung tâm Hà Nội để dâng lễ đức Mẹ – và cũng để tăng áp lực lên nhà cầm quyền cộng sản.
Đây là lần thứ nhì trong năm, giáo dân của thành phố đã đi thêm một bước nữa, chiếm giữ mảnh đất đang bị nhà nước kiểm soát mà trước đây đã một lần thuộc về giáo hội. Sự tụ tập của họ đang gia tăng áp lực lên nhà nước có ý chấp nhận sự dung nạp tôn giáo nhưng quyết tâm duy trì sự kiểm soát chính trị và trật tự công cộng.
Hằng trăm tín đồ Thiên Chúa giáo đã tổ chức nhưng buổi cầu nguyện hằng ngày kể từ ngày 15 tháng Tám để yêu cầu nhà nước trả lại miếng đất nằm cạnh Nhà thờ Thái Hà. Họ đã xô sập một bức tường gạch xây quanh mảnh đất bừa bãi gạch đá vụn, đầy cỏ dại và dựng một thánh gía cao 3 mét, hằng tá tượng đức Mẹ và hằng trăm thánh gía bằng tre.
Cán bộ thành phố đã kêu gọi họ rời chỗ này, nhưng giáo dân lại kéo đến nhiều hơn tuần rồi sau khi có tin đồn rằng chính đức Mẹ đã đến để bày tỏ sự ủng hộ họ.
Trong những thập niên sau khi cộng sản Việt Nam nắm chính quyền trong năm 1954, giáo hội bị kiểm soát chặt chẽ và biểu tình công khai bị cấm. Nhưng trong những năm gần đây, tự do tôn giáo đã gia tăng từ từ và nhà nước đã kiên nhẫn, nhẹ tay đối với những cuộc biểu tình của nông dân vì tranh chấp đất đai cũng như những người khác.
Những sự thay đổi này là một phần của tiến trình cởi mở hơn bắt đầu trong thập niên 1990 và đã gia tăng khi Việt Nam mở cửa cho ngoại quốc vào đầu tư. Tự do cá nhân được nới ra ngay sau đó, cùng lúc với người tiêu thụ có thể tiếp cận được với mọi cái từ CNN cho đến mạng lưới thông tin toàn cầu (World Wide Web).
Đầu năm nay, giáo dân Thiên Chúa giáo đã có những buổi cầu nguyện cạnh nhà Giáo đường St. Joseph, là nhà thờ lớn nhất Hà Nội, để yêu cầu nhà nước trả lại mảnh đất nơi đã được sử dụng như Tòa Khâm sứ cho đến lúc nhà nước cộng sản Việt Nam cắt đứt mọi quan hệ với tòa thánh La Mã.
Những cuộc biểu tình này đã chấm dứt sau khi nhà cầm quyền đồng ý thảo luận với sự đòi hỏi của giáo phận nếu những giáo dân biểu tình này chấm dứt những buổi cầu nguyện của họ.
“Những cuộc thảo luận xảy ra rất chậm, và chẳng có tiến bộ gì nhiều,” Tổng Giám mục Ngô Quang Kiệt của giáo phận Hà Nội nói với phóng viên AP trong cuộc phỏng vấn hôm thứ Năm tuần rồi.
Mảnh đất ở Thái Hà lớn khoảng hơn 16.000 mét vuông. Những người biểu tình đã bắt đầu những cuộc cầu nguyện của họ sau khi họ phát hiện có những người có ý định mua đã đến thăm dò, nghiên cứu mảnh đất này và những giáo dân cũng nghe tin đồn là (UBND) thành phố Hà Nội dự định bán nó, gía trị lên tới hằng triệu đô-la, cho một công ty phát triển địa ốc để xây những khu vực thương mãi và 28 căn nhà ở.
Sau khi những buổi cầu nguyện bắt đầu, nhà nước thông báo là họ sẽ biến mảnh đất này thành công viên. Nhà nước xem những người thắp nến cầu nguyện biểu tình này là những kẻ phá hoại của công và người xâm phạm tài sản nhà nước, và nhà nước đã phát động một chiến dịch lăng mạ những người biểu tình này trên hệ thống thông tin do nhà nước làm chủ.
“Một số giáo dân và một vài tu sĩ đã bác bỏ ý kiến quần chúng và coi thường luật lệ,” theo báo Hà Nội Mới. Họ cũng kết án những tu sĩ của giáo phận Thái Hà ngấm ngầm âm mưu “những ý đồ đồi bại.”
Sự căng thẳng gia tăng tháng rồi sau khi những giáo dân và hai tu sĩ nói hằng chục công an dùng súng điện và gậy để giải tán một đám đông gần 300 người tập trung trước đồn công an gần miếng đất đang tranh chấp. Viên chức thành phố Hà Nội phủ nhận điều này.
“Tôi rất bất bình chuyện cảnh sát sử dụng bạo lực để ngăn cản buổi cầu nguyện của tín đồ Công giáo,” tổng Giám mục Kiệt nói. “Buổi cầu nguyện của họ rất ôn hòa. Chúng tôi không muốn lật đổ chính quyền.”
Tổng Giám mục Kiệt cho hay những buổi cầu nguyện này có tính quần chúng được bắt đầu với những giáo dân chứ không phải được tổ chức bởi giáo xứ Hà Nội nhưng ông ủng hộ họ. “Giáo khu Thái Hà là chủ nhân chính thức của miếng đất đó,” ông nói.
Ông thừa nhận là Hà Nội đã gia tăng sự tự do tôn giáo trong những năm gần đây, nhưng ít hơn là ông muốn.
Các viên chức cao cấp của nhà nước đã bày tỏ sự ủng hộ nhiều hơn, và áp lực được gây nên bởi cộng đồng quốc tế cũng như giáo dân Việt Nam, là những người ngày càng gia tăng sự qủa quyết của họ, ông Kiệt nói.
Với hơn 6 triệu tín đồ, Thiên Chúa giáo là tôn giáo lớn thứ nhì ở Việt Nam sau Phật giáo nơi dân số hiện nay là 84 triệu người.
Luật lệ về tư hữu đất đai ở Việt Nam phức tạp, nơi mà nhà nước kiểm soát tất cả bất động sản.
Sau khi những người cộng sản lật đổ chế độ thuộc địa Pháp, họ trưng thu đất đai của những chủ nhân bất động sản giàu có, bao gồm đất của giáo hội Thiên Chúa giáo, và phân phối đất trưng thu này cho những người đã từng chiến đấu trong cuộc cách mạng.
Giáo hội xác nhận là họ có hồ sơ chứng minh cho sự đòi hỏi miếng đất thuộc giáo phận Thái Hà này. (UBND) thành phố Hà Nội thì lại cho rằng vị tu sĩ giáo xứ này trước đây đã ký giấy tờ trao bất động sản này cho Hà Nội trong năm 1992.
