Thời kỳ qúa độ từ đi xe gắn máy xuống cỡi xe đạp!
Nguyên Hân
Sau những năm phát triển tốt đẹp, lạm phát giờ quay lại “cắn” nền kinh tế Việt Nam
HÀ NỘI - Bị ảnh hưởng bởi tỉ lệ lạm phát cao và gía xăng dầu gia tăng 30 phần trăm tuần rồi, không ít người Việt Nam giờ đang có khuynh hướng về nguồn với xe đạp và một kiểu sống đơn sơ, thanh đạm của một ... thời xa vắng.
Gía tiêu thụ tăng như ngựa phi nước kiệu - bị ảnh hưởng bởi gía dầu, gía thực phẩm và hàng hóa tăng trên toàn cầu – đã làm chông chênh nhiều nước, nhưng ít có nước nào bị ảnh hưởng trầm trọng như Việt Nam, là nơi mà lạm phát tăng lên tới 27 phần trăm hôm tháng Bảy.
Cho rất nhiều người, đời sống đắt đỏ ngày hôm nay là một sự thất bại kinh tế có thật và lần đầu tiên xảy ra – sau 15 năm sung sướng với nền phát triển kinh tế vững chắc hằng năm, kể từ những năm tháng cả nước sống trong nghèo nàn với sự lạm phát bất kham sau thời chiến tranh với cảnh nối đuôi sắp hàng mua thực phẩm như rồng rắn.
Hơn 90 phần trăm dân số Việt Nam giờ lo âu về giá thực phẩm tăng, theo bản thống kê mới đây của công ty nghiên cứu thị trường Nielsen, mà theo đó, nỗi lo âu nhất cho người dân là gía xăng dầu tăng cao và phúc lợi của con cái họ.
Bản thống kê, được công bố hôm thứ Sáu rồi, cũng cho thấy, trong lúc người dân Việt Nam vẫn lạc quan về tương lai, 60 phần trăm những người được phỏng vấn nói rằng họ giờ mua sắm ít hơn nhiều, cũng rất nhiều người trong số họ đã gĩa từ những cửa hàng tự động lớn để trả gía ở những tiệm thực phẩm bày bán ở chợ địa phương.
Trong lúc hầu hết dân trung lưu đang chịu đựng một cách miễn cưỡng với cái khoảng cách giữa lợi tức thu vào và tiền chi tiêu ngày càng tăng, thì cho một số người khác, đặc biệt người nghèo ở nông thôn, lạm phát tăng như ngựa phi này là ảnh hưởng đến họ trầm trọng hơn nhiều.
Những chuyên viên về phát triển nói rằng sự lạm phát hiện nay ở Việt Nam đang hăm dọa làm đảo ngược cái thành tích giảm nghèo đầy ấn tượng của Việt Nam từ 58 phần trăm trong năm 1993 xuống 15 phần trăm trong năm ngoái.
“Nhiều người giờ đây không còn được xem là nghèo, bởi vì họ nằm trên ngưỡng nghèo – nhưng không trên nhiều lắm. Nên khi gía cả gia tăng, gía thịt tăng, gía xăng tăng, họ bắt đầu gặp khó khăn,” một cựu chuyên viên kinh tế của Chương trình Phát triển của Liên Hiệp Quốc ông Scott Cheshier nói.
Ở một vài làng đánh cá dọc theo vùng duyên hải, những tàu đánh cá do tư nhân làm chủ giờ tha hồ ngủ vùi trong bến vắng vì tiền đổ đầy bình xăng của tàu tốn hơn rất nhiều lần so với tiền lời họ hy vọng sẽ có được từ một chuyến đánh cá ở vùng biển Nam Hải.
Theo phóng viên Minh Huy của tờ Tuổi Trẻ Online: "Sau đợt tăng giá xăng dầu vừa qua, ở xã Bình Hải, huyện Bình Sơn (Quảng Ngãi), hàng loạt tàu thuyền nơi đây phải nằm bờ, ngư dân lâm cảnh khốn đốn vì ra khơi thi “thu không đủ chi”. Thế rồi ngư dân Bình Hải đã “liều mạng” lắp thêm máy Đông Phong công suất từ 4-12 CV vào những chiếc thúng để ra khơi..." Và từ đó, ra đời loại "thúng máy" mà ngư phủ dùng thay cho thuyền đánh cá. Dĩ nhiên, nó nguy hiểm vô song khi gặp sóng to gió lớn và tính mạng của người đánh cá hoàn toàn tùy thuộc vào rủi may.
Bài báo của Minh Huy còn cho hay: "Dân trong vùng cho biết: cách đây 2 năm, giá xăng dầu còn ở mức “dễ thở” bà con hùn tiền đua nhau đóng tàu thuyền có công suất lớn ra khơi đánh bắt, nhưng kể từ lúc xăng dầu tăng giá, nhiều tàu thuyền phải quay vào nằm bờ. Từ năm 2008, ngư dân trong xã đua nhau… “đẻ” thúng máy."
Sự bất ổn trong ngành kỹ nghệ cũng gia tăng, với hơn 300 cuộc đình công xảy ra trong ba tháng đầu trong năm, làm văn phòng thương mãi của Đài Loan mới tuần rồi đã kêu gọi Việt Nam bảo đảm sự ổn định ở chỗ làm việc của công nhân. Hiện nay, hàng ngàn công nhân đang đình công ở Long An, Đà Nẵng, Hải Phòng, Sài Gòn... và mới thứ Sáu rồi ngày 29 tháng Bảy, lại có thêm 5.000 công nhân nhà máy làm giày dép Kingmaker ở Bình Dương nhập cuộc biểu tình, yêu cầu lương được tăng để bắt kịp với đời sống đắt đỏ.
Lần sau cùng hết khi nạn lạm phát ảnh hưởng Việt Nam ở mức độ này là những năm đầu của thập niên 1990, khi Việt Nam bắt đầu chương trình “đổi mới” những cải cách kinh tế thị trường một cách nghiêm chỉnh, nhưng từ đó nền kinh tế Việt Nam đã phát triển ở tốc độ bảy phần trăm hằng năm hay cao hơn nữa.
Các chuyên gia cho rằng nền kinh tế Việt Nam đã bị qúa nóng, với qúa nhiều tiền đầu tư so với qúa ít những dự án đầu tư và làm cho lạm phát tăng nhanh cho chóng mặt, và chính thức tăng lên tới hai số kể từ tháng Mười Một năm rồi.
Người dân lấy làm lo rằng gía xăng dầu tăng cao sẽ làm cho mọi cái đắt đỏ theo như gía một cuốc xe thồ cho đến một tô phở, và cho rất nhiều người, thắt lưng buộc bụng giờ đã trở nên một “kiểu sống mới.” Điều lo sợ này đã xảy ra tuần rồi khi tiền cước ta-xi giờ chính thức tăng từ 15 đến 25 phần trăm ở Sài Gòn.
Một số người nay thôi không còn thiết tha đến đến xe gắn máy hiệu Honda Dream, Wave hay Future nữa -- một biểu tượng thành công của nền kinh tế Việt Nam có thể thấy nhan nhãn khắp mọi hang cùng ngõ hẻm trước đây – và thay vào đó là đổ xô nhau đi mua xe đạp, vốn một thời “thống trị” đường phố Việt Nam cho đến 20 năm trước đây.