Giá xăng, dầu tăng, kinh tế-xã hội Việt Nam sẽ bi đát hơn trước
PV. Z28-SGNHôm qua, 21 tháng 7, giá xăng tại Việt Nam đã tăng thêm 4,500 đồng/lít . Vào lúc này:
* Xăng A92 là 19,000 đồng/lít (trước khi tăng giá là 14,500 đồng/lít).
* Dầu diezel đã tăng từ 13,950 đồng/lít lên 15,950đồng/lít,
* Dầu hôi tăng từ 13,900đồng/lít lên 20,000đồng/lít,
* Dầu mazut tăng từ 9,500đồng/kg lên 13,000đồng/kg.
Từ đầu năm 2007 đến nay, đây là lần thứ 6, xăng dầu tại Việt Nam lên giá. Còn nếu tính từ đầu năm 2008 đến nay thì đây là lần thứ hai giá xăng dầu tăng.
Mỗi lần xăng dầu lên giá, tỷ lệ lạm phát tại Việt Nam lại tăng vọt, đặc biệt là sau mỗi lần xăng dầu lên giá, tình hình kinh tế và xã hội của Việt Nam trở nên bi đát hơn. Sau lần xăng dầu lên giá hồi cuối tháng 2, hàng chục ngàn tàu đánh cá tại hàng chục tỉnh, thành phố đã thả neo, không còn ra khơi vì thua lỗ nặng. Các công ty, hợp tác xã xe buýt ở Sài Gòn và Hà Nội cũng đòi ngưng hoạt động bởi thu không đủ bù chi...
Cũng vì vậy, hồi cuối Tháng Tư, tuy giá dầu trên thế giới tăng vọt, song chính quyền CSVN tuyên bố sẽ kềm giá các mặt hàng thiết yếu, trong đó có xăng, dầu cho đến cuối tháng sáu. Đến cuối tháng 6, chính quyền CSVN tuyên bố sẽ tiếp tục kềm giá các mặt hàng, trong đó có xăng dầu cho đến hết năm 2008.
Thế nhưng chỉ 10 ngày sau, trong một cuộc họp báo, tổ chức vào hôm 2 tháng 7, ông Trần Xuân Hà, thứ trưởng Bộ Tài Chính lại cho biết: “Đã trình chính phủ lộ trình điều chỉnh giá xăng dầu trong thời gian tới” và hôm qua, trong cuộc họp báo về việc điều chỉnh giá xăng dầu do Liên Bộ Thông Tin-Truyền Thông, Tài Chính, Công Thương, ông Vũ Văn Ninh, bộ trưởng tài chính, phân bua: “Nếu không tăng giá xăng dầu thì trong 6 tháng cuối năm, nhà nước sẽ phải bù lỗ thêm 44,772 tỷ đồng, nâng mức lỗ cả năm lên 59,519 tỷ. Hiện nay, mức lỗ 6 tháng đầu năm 2008 đã là 14,525 tỷ, trong lúc mức lỗ năm 2007 là 7,400 tỷ đồng vẫn chưa tìm được nguồn để trang trải”.
Trong cuộc họp báo, tổ chức vào ngày 2 tháng 7, ông Trần Xuân Hà tuyên bố: “Lộ trình điều chỉnh giá xăng dầu sẽ theo hướng ưu tiên kiềm chế lạm phát, an sinh xã hội và phù hợp với khả năng bù lỗ từ ngân sách nhà nước” và ông Nguyễn Xuân Phúc, chủ nhiệm Văn Phòng Chính Phủ, trấn an: “Thủ tướng chỉ đạo tiếp tục giữ ổn định giá điện, nước sạch và cước vận chuyển xe buýt công cộng đến hết năm 2008. Từ nay đến cuối năm, các bộ, ngành tiếp tục thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt nhưng linh hoạt”.
Theo Bộ Kế Hoạch Đầu Tư, tốc độ tăng trưởng GDP trong 6 tháng đầu năm là 6.5% nhưng chỉ số giá tiêu dùng trong 6 tháng đã tăng tới 18.4%.
Trước tin xăng dầu lên giá, nhiều chuyên gia kinh tế dự đoán những nỗ lực kềm chế lạm phát của chính quyền CSVN sẽ bị hậu quả của việc tăng giá xăng dầu phá hỏng. Trước mắt, ngay sau quyết định cho tăng giá xăng, dầu, các tập đoàn, tổng công ty chuyên kinh doanh những “mặt hàng thiết yếu” đã được chỉ đạo phải kềm giữ giá cho đến hết năm 2008 đang đòi chính quyền CSVN rút lại chỉ đạo của họ.
Phản ứng của báo chí VN
Cũng theo báo Dân Trí, tại cuộc họp báo sáng ngày 21/7/2008, bộ trưởng Tài chính CSVN Vũ Văn Ninh cho biết, mặc dù giá dầu thô đang ở mức giảm nhẹ, nhưng trong điều kiện hiện nay cần cho phép các doanh nghiệp tăng giá bán xăng để bảo đảm kinh doanh. Về dầu, thuế nhập cảng hiện bằng 0 và nhà nước vẫn phải bù lỗ. "Hiện tại Thái Lan giá xăng đã lên tương đương 20,220 đồng/lít, tại Singapore là 27,129 đồng/lít, ngay cả Cam Bốt cũng lên tới 23,253 đồng lít", viên bộ trưởng Tài chính thông báo như thế.
Báo Dân Trí cho biết thêm, giá xăng dầu bán lẻ được điều chỉnh lần gần đây nhất là ngày 25/2, khi dầu thô thế giới ở mức gần 100 Mỹ kim mỗi thùng. Cuối tháng 6 đầu tháng 7 này, khi dầu thô chạm mốc 140 Mỹ kim/thùng, các doanh nghiệp đầu mối nhập cảng than rằng đang lỗ khoảng 4,500 đồng mỗi lít xăng A92.
Trong khi đó, đài VOA từ Washington DC ghi nhận:
“Một kinh tế gia của Ngân Hàng Standard Chartered tại Singapore cho rằng chuyện Việt Nam tăng giá xăng để phù hợp với giá cả trên thế giới là điều dễ hiểu, nhưng hậu quả là lạm phát sẽ vẫn ở mức cao.
Tỷ lệ lạm phát của Việt Nam trong năm nay vượt lên mức cao nhất kể từ nhiều năm qua, lên tới 26,8 % trong tháng 6 vừa rồi, vì giá thực phẩm gia tăng, buộc chính phủ phải cắt giảm chỉ tiêu tăng trưởng của năm 2008 từ 8,5 hoặc 9% xuống còn 7%.
Một kinh tế gia khác của Ngân Hàng DBS nói rằng rất có thể lạm phát sẽ vượt qua mức 30% vào tháng 8 này, và lãi xuất căn bản về cho vay tiền tại ngân hàng đang từ 14% hiện nay tăng lên thêm 2% nữa. Kinh tế gia này cũng tiên đoán rằng mức tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm 2008 sẽ giảm xuống còn 6,4%.”
Ảnh huởng tới người dân nghèo
Nhiều người gặp khó khăn
Từ nhiều tháng qua, cơn bão giá đã ảnh hưởng đến đại bộ phận dân chúng. Bị tác động nhiều hơn ai hết, giới lao động có đồng lương eo hẹp đã phải thắt lưng buộc bụng để chống chỏi với vật giá leo thang từng ngày.
Mặc dầu đã tiên liệu rằng giá xăng dầu có khả năng tăng thêm, nhiều người vẫn tỏ ra bức xúc vì mới hôm giữa tháng Bảy này, Bộ Tài Chính cho hay đang soạn thảo một thông tư về quản lý giá sinh họat nhằm góp phần kiểm sóat lạm phát, nhất là những mặt hàng quan trọng, trong đó có xăng dầu.
Thêm vào đó, chính phủ từng đánh giá rằng xăng dầu, một trong những mặt hàng này, có liên quan trực tiếp đến kinh tế, và có khả năng ảnh hưởng dây chuyền đến các mặt hàng khác.
Chủ một cơ sở nhỏ sản xuất vật liệu cơ khí ở Tây Ninh ta thán rằng xăng dầu tăng giá thêm sẽ ảnh hưởng đến chi phí sản xuất và buôn bán của ông, cũng như đến sinh họat chung của gia đình:
"Tất nhiên là xăng dầu lên thì tất cả những vật giá sẽ lên, từ thức ăn thức uống đến những hàng hoá có lên theo ngay. Thắt lưng buộc bụng thì chúng tôi buộc bụng rồi, bây giờ chuẩn bị làm nhiều việc hơn.
Hồi xưa tôi không phải làm, tôi chỉ chỉ huy thợ thôi. Con tôi không phải làm. Vợ tôi không phải làm. Bây giờ bàn thân tôi phải làm, con tôi phải làm, vợ tôi phải làm thêm nữa để bù chi cho cái hụt hẩng do giá cả leo thang.
Nói thẳng ra thì mình cố gắng, mình siêng năng lên, mình bỏ công sức ra nhiều. Hổm nay cái lạm phát đã mệt rồi, chống chỏi cũng hụt hẩng rồi, bây giờ dứt khoát cái xăng dầu nó lên thì lạm phát sẽ tăng cao, cuộc sống sẽ khó khăn hơn.
Hàng hoá vận chuyển, xăng dầu nó quyết định tất cả. Mà xăng dầu nó lên thì tất cả hàng hoá sẽ lên, thành ra dân sống sẽ gặp khó khăn hơn nhiều nữa."
Ảnh hưởng tới từng gia đình
Không phải chỉ doanh nghiệp mới quan tâm vì giá xăng dầu tăng ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, mà người dân nói chung cũng lo lắng khi thấy xăng dầu tăng giá trong lúc giá sinh họat đều lên cao.
Điển hình là một bà nội trợ trẻ ở Sài Gòn cho răng xăng lên giá hẳn sẽ làm cuộc sống thêm chật vật, và nhiều người phải cắt giảm thêm chi tiêu, điều mà họ đã làm trong những tháng gần đây:
"Xăng ngày hôm qua mới tăng lên thêm 5 ngàn một lít nữa. Mấy hôm có 15 ngàn, bữa nay tăng lên thành 19 - 20 ngàn. Thấy ai cũng đổ nhau đi mua hết. Người ta than dữ lắm. Em cũng thấy khó khăn đó.
Coi như là mọi thứ cũng đều bớt lại, hổng dám đi. Thí dụ có những việc gì cần thì mới đi chớ không có dám đi nhiều vì sẽ tốn xăng. Tại vì cái gì mỗi thứ cái gì nó cũng lên, mỗi thứ chút nên giờ phải bớt."
Quyết định cho xăng dầu tăng giá đựơc công luận xem là điều chỉnh giá mặt hàng này khá mạnh. Tuy nhiên theo Bộ Tài Chính, giá xăng dầu tại Việt Nam tuy đã tăng nhưng vẫn còn thấp so với nhiều nước trong khu vực, và nhà nước vẫn còn phải tiếp tục bù lỗ cho xăng, dầu hỏa và dầu ma-zút.
Một nhà giáo về hưu ở Hà Nội có thắc mắc về ý kiến cho tăng giá xăng dầu và cũng trong một tâm trạng lo lắng cho cuộc sống như những người khác trong thời gian sắp tới:
"Nhà nước luôn luôn nói là tăng trưởng vượt kế hoạch, rồi là thu nhập cao các thứ, cuối cũng bây giờ vấn đề đè nặng lên dân. Cho nên cơ bản giải quyết tận gốc vấn đề chớ còn chỉ nói không thì ai cũng nói được.
Theo tôi, nhà nước nêú không bù giá xăng dầu thì mọi người dân đều ảnh hưởng vì nhà nước còn nhiều cái thu nhập, lương thì không tăng. Ngoài vấn đề xăng ra, giá sinh hoạt, giá thực phẩm tăng vùn vụt lên, tiền điện cũng tăng, tiền nước cũng tăng, thế mà tỏng khi đó xăng bây giờ lại tăng lên đến 30% thì càng làm dân khổ hơn."
Ưu tiên chống lạm phát
Trong cuộc hội thảo về tình hình kinh tế Việt Nam do Bộ Tài Chính tổ chức hôm 15 Tháng Bảy, giới chuyên gia có ý kiến rằng lạm phát và giá cả sẽ tiếp tục tăng, và mục tiêu kiềm chế lạm phát do chính phủ đề ra rất khó đạt nếu không có những giải pháp đúng đắn và đồng bộ.
Lạm phát của Việt Nam, theo nhận định của các chuyên gia kinh tế, có thể tăng từ 25% đến 30% vào cuối năm nay.
Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh, trả lời phỏng vấn của báo chí trong nước tại cuộc họp báo về việc điều chỉnh giá xăng dầu hôm 21 tháng này, khẳng định rằng chính phủ vẫn ưu tiên cho mục tiêu chống lạm phát, và các giải pháp kiềm chế lạm phát sẽ tiếp tục được thi hành một cách quyết liệt.
Người đứng đầu Bộ Tài Chính đồng thời cho hay là chính phủ đã có hàng lọat giải pháp bình ổn giá cả thị trường, đảm bảo an sinh xã hội cũng như phát triển kinh tế.
Dù vậy, công luận đang đặc biệt lo lắng trước việc tăng giá xăng dầu trong thời điểm này, mặt hàng tác động trực tiếp đến giá hàng lọat mặt hàng khác
