Cánh tay mặt của đảng CSVN(Quốc hội) đang tính trò gì đây ?
Đỗ Lê TảoSáng qua (ngày 15.7), đoàn giám sát về tình hình thi hành Luật Báo chí của UB Văn hoá, giáo dục thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của QH đã có buổi làm việc với Báo Lao Động - hai bên bày tỏ nhất trí cao về sự cần thiết phải sửa đổi một số điều khoản của Luật Báo chí hiện hành.
Tại buổi làm việc, Báo Lao Động cũng nêu bật những điểm bất cập của hệ thống pháp luật về báo chí hiện hành, đồng thời đưa ra những kiến nghị quan trọng bổ sung vào dự án sửa đổi Luật Báo chí sẽ được trình QH vào kỳ họp cuối năm.
Sau buổi làm việc, phóng viên Báo Lao Động đã có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Minh Thuyết - Trưởng đoàn giám sát, Phó Chủ nhiệm UB Văn hoá, giáo dục thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của QH.
Thưa ông, việc sửa đổi Luật Báo chí xuất phát từ cơ sở thực tiễn nào?
- Luật Báo chí được Quốc hội ban hành năm 1989, sau đó được sửa đổi, bổ sung một số điều năm 1999. Tới nay, sau gần 10 năm thực hiện Luật Báo chí và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Báo chí, tình hình phát triển báo chí có những biến chuyển lớn. Bên cạnh sự ra đời và phát triển nhanh báo điện tử, cũng đã xuất hiện những trang tin điện tử của các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, doanh nghiệp và các blog cá nhân.
Về mô hình cơ quan báo chí, đã xuất hiện các tổ hợp truyền thông đại chúng đa loại hình. Một "tờ" báo bây giờ có đến năm bảy loại ấn phẩm, trong đó có ấn phẩm đối ngoại bằng tiếng nước ngoài; đài phát thanh có cả báo hình, báo viết v.v... Cũng trong thời gian qua, nhiều doanh nghiệp được xuất bản các tập san hoặc tạp chí riêng của mình. Sự hợp tác, liên kết trong hoạt động báo chí cũng đã phát triển dưới nhiều hình thức khác nhau.
Và cùng với hội nhập, các nhà báo nước ngoài vào VN hoạt động báo chí đông hơn. Tất cả những điều đó đòi hỏi chúng ta phải sửa đổi luật cho phù hợp với yêu cầu của thực tế.
Thưa ông, tới đây hoạt động báo chí có mở rộng cho đối tượng là tư nhân, nước ngoài tham gia không và sự tham gia nếu có nên giới hạn ở mức nào?
- Theo tôi, việc huy động sự tham gia của các thành phần xã hội khác nhau vào hoạt động báo chí nên được gọi là xã hội hoá thì đúng hơn. Trên thực tế, người viết báo, người sản xuất phim truyền hình, sản xuất chương trình truyền hình hiện nay không phải chỉ là nhà báo chuyên nghiệp làm việc ở cơ quan báo chí nhất định. Đã xuất hiện những hình thức liên kết giữa các cơ quan báo chí với những tổ chức, cá nhân khác nhau. Xã hội hoá báo chí đã định hình.
Việc thừa nhận các hình thức liên kết này sẽ huy động được tiềm năng của xã hội đóng góp vào sự phát triển của hoạt động báo chí. Trong lĩnh vực xuất bản, từ năm 2004, Luật Xuất bản đã thừa nhận sự liên kết của tổ chức, cá nhân với nhà xuất bản để xuất bản sách. Đây cũng là hướng giải quyết mà Luật Báo chí sửa đổi nên tính đến.
Thực tế hiện nay, không ít cơ quan, tổ chức không thực hiện việc hợp tác cung cấp thông tin cho báo chí theo quy định của Luật Báo chí, nhưng lại không có chế tài xử lý; Quy chế người phát ngôn đã bị hiểu sai, cản trở quyền thông tin báo chí. Vấn đề này sẽ được khắc phục thế nào?
- Đúng là luật hiện nay chưa có chế tài với những trường hợp không thực hiện quy định về việc cung cấp thông tin cho báo chí. Vấn đề này cần nghiên cứu để quy định rõ trong luật. Hiện nay, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quy chế về người phát ngôn để tạo điều kiện cho báo chí tiếp xúc nhanh chóng với kênh thông tin chính thức.
Sắp tới, nên đưa quy định về người phát ngôn vào luật, nhưng cần quy định cụ thể hơn về chế độ tiếp xúc định kỳ và không định kỳ của người phát ngôn với báo chí và về một số trường hợp như: Người phát ngôn bận thì ai thay? Người phát ngôn không nắm sát vấn đề báo chí hỏi thì có quyền giới thiệu người khác thế nào?...
Để bảo vệ nguồn tin, đặc biệt tránh cho người cung cấp thông tin về tham nhũng khỏi sự trả thù..., dự án Luật Báo chí sửa đổi có quy định gì mới, thưa ông?
- Theo dự thảo mới nhất mà Ban soạn thảo luật chuyển cho cơ quan chúng tôi nghiên cứu thì cơ quan báo chí và nhà báo có quyền và nghĩa vụ không tiết lộ tên người cung cấp thông tin nếu xét thấy việc tiết lộ có hại cho người đó, trừ trường hợp có yêu cầu của chánh án toà án nhân dân cấp tỉnh và tương đương trở lên trong trường hợp cần thiết cho việc điều tra, xét xử tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng.
Xin cảm ơn ông!
Kết thúc buổi làm việc với đoàn giám sát, Báo Lao Động kiến nghị:
- Về hoạt động tài chính của báo chí: Không nên coi các cơ quan báo chí như một doanh nghiệp, không nên tận thu thuế đối với cơ quan báo chí, cần có sự miễn - giảm thuế để cơ quan báo chí có điều kiện tồn tại và phát triển, hoạt động tuyên truyền theo định hướng chính trị.
- Bổ sung điều khoản quy định mới cho phép báo in quảng cáo trên trang 1 hoặc bìa 1 để tăng thêm nguồn thu cho báo. Điều này được pháp luật hầu hết các nước cho phép, ở nước ta không cho phép quảng cáo như vậy đối với các báo in, cũng như không cho phép quảng cáo trong chương trình thời sự của các đài truyền hình. Tuy nhiên thời gian gần đây, nhiều cơ quan báo chí đã lách luật, quảng cáo một cách kín đáo.
- Miễn nghĩa vụ thuế đối với các hoạt động từ thiện, xã hội cho các cơ quan báo chí.
- Cần có điều luật bổ sung quy định về báo điện tử và nghĩa vụ thực hiện bản quyền tác phẩm báo chí trên báo điện tử. Lâu nay, các báo điện tử đăng tải không phép các tác phẩm báo chí của báo in, không trả nhuận bút cho tác giả, chỉ nhằm mục đích kinh doanh (thu hút quảng cáo), khiến các báo in bị mất bản quyền tác phẩm, bị thiệt hại về số lượng phát hành, doanh thu quảng cáo... tạo nên sự thiếu minh bạch trong làng báo.
