Bắc Kinh đề phòng những rủi ro có thể làm lu mờ hình ảnh Thế vận hội.

Tuấn Thảo

Hội nghị thượng đỉnh G-8 khai mạc tại Nhật Bản trong bối cảnh không mấy thuận lợi. Quan hệ Pháp-Đức có nguy cơ thêm căng thẳng, trong thời gian Paris nắm giữ chúc chủ tịch luân phiên Liên hiệp châu Âu. Tại châu á, Trung Quốc ráo riết chuẩn bị lể khai mạc Olympic và đề phòng những mối rủi ro, có thể làm lu mờ hình ảnh Thế vận hội. Trên đây là các chủ đề nổi bật làng báo chí Pháp, ra ngày hôm nay.

Về hội nghị G8, thời báo kinh tế Les Echos chạy tựa : Khủng hoảng năng lượng và lương thực, hai vấn đề nổi cộm.

Tờ báo công giáo La Croix nhấn mạnh : ngoài hai hồ sơ này, còn có một lọat vấn đề khác cần được giải quyết như khủng hoảng tài chính liên quan đến tín dụng subprime, nạn lạm phát gia tăng, thiếu hụt nguồn viện trợ phát triển, vấn đề khí hậu môi trường do trái đất bị hâm nóng, vân vân.

Báo Le Figaro đăng tít : Giới lảnh đạo 8 quốc gia giàu nhất đang lúng túng. Theo tờ báo, các vấn đề gai góc thì rất nhiều, nhưng kế họach hành động cụ thể lại chẳng có bao nhiêu.

Tờ L’humanité chỉ trích ngay ở trang đầu : hội nghị G8, càng lúc càng không đáng tín nhiệm.

Nhật báo Libération thì chơi chữ trong hàng tựa đậm : so sánh G8 như một câu lạc bộ tư nhân, nơi mà chỉ có các thành viên giàu nhất mới đụơc kết nạp. Nhưng các thành viên này lại làm việc thiếu hiệu quả, cho nên theo tờ báo đã đến lúc G8 phải xem xét lại cách vận hành, và cần mở rộng thêm cơ cấu, để cho các nền kinh tế đang trổi dậy được quyền tham gia.

Tờ báo Les Echos thì tỏ vẻ bi quan hơn cả khi đưa ra nhận định : cùng lắm hội nghị G8 sẽ ra 1 bản thông cáo chung, trong đó có vạch ra một số biện pháp để đối phó với 2 cuộc khủng hoảng năng lượng và lương thực, nhưng có lẽ các biện pháp này chỉ mang tính tạm thời, dùng trong những trường hợp cấp bách mà thôi. Về hồ sơ khí hậu, thì chắc chắn là sẽ không có bước đột phá nào. Lý do đơn giản là vì Hoa kỳ không có ý định cam kết gì trên vấn đề này, trong lúc cuộc vận động tranh cử tổng thống ở Mỹ đang tăng tốc, chuẩn bị bước vào giai đọan quyết liệt, sôi nổi.

***

Về châu Âu, kể từ ngày 1/7/08 Pháp lên làm chủ tịch luân phiên của Liên hiệp. Một trong những đề nghị của tổng thống Sarkozy là giảm thuế giá trị gia tăng TVA đánh trên các dịch vụ, trong đó có ngành khách sạn nhà hàng. Nhưng đề nghị này đang gặp phải nhiều cản trở, từ phiá Đức.

Theo phụ trang kinh tế Le Figaro, đề nghị giảm thuế TVA đánh trên các dịch vụ nhà hàng, đã có từ thời tổng thống Chirac. Nhưng đề nghị này vào thời đó đã bị Liên hiệp Châu âu bác bỏ. Giảm thuế TVA từ 19,6% xuống còn khoảng 5,5%, có tác dụng như một liều thuốc kích thích đối với giới chủ nhà hàng và người tiêu dùng. Tổng thống Sarkozy hy vọng thuyết phục giới lảnh đạo các nước thành viên trong Liên hiệp, với lập luận : biện pháp giảm thuế sẽ tác động đến tâm lý của nguời dân, trong thời buổi giá sinh họat đắt đỏ, sức mua tụt giảm.

Nhưng đề nghị cuả Pháp gặp phải cản trở rất mạnh của 3 nước là Đức, Đan Mạch và Thụy Điển. Cả 3 quốc gia đều cho rằng : luật châu âu vốn đã phúc tạp, nếu phải ban hành thêm các điều khoản ngoại lệ thì chỉ càng thêm nhức đầu. Về phần mình, nước Đức cam kết là sẽ cân bằng chi thu, giảm thâm thủng ngân sách nhà nước Đức từ đây cho đến năm 2011. Đức kêu gọi Pháp nên làm tương tự và cản trở đề nghị của Paris, cho rằng mức thâm thủng ngân sách của Pháp sẽ càng trầm trọng thêm nếu áp dụng việc giảm thuế TVA.

***

Về châu Á, nhật báo The Nation phát hành ở Bangkok đăng bài xã luận về việc chuẩn bị thế vận hội 2008. Trên phương diện này, tờ báo Thái Lan công nhận là Bắc Kinh đã có nhiều nổ lực ngọan mục. Thế nhưng, các điểm khiếm khuyết, sơ sót, dù nhỏ vẫn có thể tổn hại đến hình ảnh mùa thế vận hội.

Bắc Kinh chọn khai mạc thế vận hội ngày 8 tháng 8 vì theo quan niệm của người Hoa, số 8 là số hên, theo phiên âm chữ bát gần gíống với chữ phát. Nhưng theo The Nation, một cách chính thức Trung Quốc sẽ không bao giờ công nhận dùng phong thủy hay tử vi đông phương để chọn ngày lành.

Bắc Kinh không muốn có một sự hiểu lầm nào do khác biệt văn hoá Đông-Tây. Ngày 8 tháng 8 cũng là sinh nhật ngày thành lập hiệp hội Asean. Cách trả lời khéo này có thể làm hài lòng cho cả hai phía, với hy vọng là quan hệ Trung Quốc -Asean trong tương lai sẽ được thắt chặt. Chiến dịch truyền thông quảng cáo cho thế vận hội BK đã được chuẩn bị kỹ lưỡng, nhấn mạnh trên các thành tích ngoạn mục của TQ. Lần đầu tiên Bắc Kinh đọat huy chương vàng là vào năm 1984, trong bộ môn bắn súng. Hai thập niên sau, số huy chưong vàng tăng gấp 10 lần, và Trung Quốc nuôi tham vọng kỳ này gặt hái ít nhất 32 huy chương đủ loại.

Nhưng ngoạn mục hơn cả chính là nổ lực của Bắc Kinh thay đổi hình ảnh và diện mạo. 36 sân vận động được xây cất trong thời gian ngắn. Hàng chục ngàn mẩu đất trồng cỏ và cây xanh để làm cho quang cảnh thủ đô thêm dể chịu. Trong mùa Olympic, gần 4 triệu chiếc xe hơi không được quyền chạy trong thành phố, trong khi đó, các phương tiện di chuyển hay cữa hàng buôn bán không đúng tiêu chuẩn sẽ bị cấm hẳn. 65 ngàn tài xế taxi phải gấp rút học qua các khoá tiếng Anh, để tiếp đón du khách.

Theo The Nation, Bắc Kinh đã đẩy xa hơn nữa trong việc giáo dục quần chúng, từ việc cấm khạc nhổ ngoài đừong, chịu khó đứng xếp hàng, chỉ đường cho khách nước ngoài, người dân Bắc Kinh còn được lệnh là khi ra phố phải ăn mặc cho thật sạch sẽ. Tất cả nhũng biện pháp này để cho người ngoài nhìn thấy hình ảnh của một đất nước Trung Quốc văn minh và hiện đại.

Về điểm này, báo La Croix có một bài viết về giới vận động viên Trung Quốc, Olympic càng gần kề thì chính quyền càng khuyến khich họ làm gương. Không ai có thể phủ nhận được các nổ lực của Trung Quốc. Nhưng không phải vì thế mà Bắc Kinh có thể kiểm sóat được hết tình hình và thông tin . Do vậy, thế vận hội vừa là một vận may, nhưng cũng có thể là một nổi ám ảnh.

Trung Quốc lo ngại rằng : đôi khi chỉ cần một tấm ảnh chụp, cho thấy những điều bất cập, thì cũng đủ để làm lu mờ những thành quả đạt được. Trường hợp của Thanh Đảo khá tiêu biểu, hình ảnh của rong tảo màu xanh lục ngập tràn mặt hồ gây nhiều khó khăn cho chính quyền trong việc thuyết phục dư luận.

Hẳn chắc là trong kỳ thế vận hội, Bắc Kinh sẽ tìm cách hạn chế các mối rủi ro cũng như các thông tin gây bất lợi cho mình. Ngược lại các thông tin có lợi sẽ được khai thác triệt để. Chẳng hạn như kể từ khi Trung Quốc dành được quyền tổ chức thế vận hội 2008, đã có 4 ngàn trẻ sơ sinh đựơc đặt tên là Ô vận, từ ghép hai chữ đầu tiên của Olympic và Thế vận.