Chủ tịch HĐQT Cosevco Trần Xuân Đính và 6 thuộc cấp bị bắt tạm giam: Tiêu xài hoang phí tiền nhà nước

Lâm chí công - Thanh Hải

Như Lao Động đã thông tin, ngày 28.2, lực lượng cảnh sát chống tham nhũng Bộ CA đã đồng loạt bắt tạm giam nhiều quan chức của TCty Miền Trung Cosevco, đứng đầu là Chủ tịch HĐQT Trần Xuân Đính bị khởi tố bị can với tội danh cố ý làm trái gây hậu quả nghiêm trọng.

Tuy nhiên, điều tra của PV Lao Động cho thấy có nhiều dấu hiệu vụ án xảy ra tại TCty này là một vụ án tham nhũng lớn.

Mua thiết bị: Chọn nhà thầu giá cao


Năm 2002, TCty XDMT quyết định xây dựng Nhà máy gỗ MDF Cosevco tại Quảng Trị, với DA được duyệt 299 tỉ đồng. Đến tháng 1.2004, ông Đính với chức danh Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng GĐ đã quyết định điều chỉnh tổng đầu tư DA nhà máy này lên đến 386 tỉ đồng. Ngày 27.9.2006, ông Đính thêm một lần điều chỉnh vốn đầu tư nhà máy lên đến 456 tỉ đồng.

Nhiều phát sinh vốn đầu tư rất đáng ngờ như bãi nguyên liệu bổ sung 290/836 triệu đồng, tăng 35%, lắp đặt hệ thống điện động lực bổ sung 1,2 tỉ đồng/4,4 tỉ đồng, tăng 28%, lắp đặt hệ thống điều khiển bổ sung 833 triệu đồng, tăng 210%, lắp đặt thiết bị trong nước bổ sung 1,9 tỉ, tăng 226%...

Đặc biệt nghiêm trọng tại DA này là việc ông Đính đã chỉ đạo các nhân viên thuộc quyền chọn nhà thầu nước ngoài cung cấp thiết bị sản xuất gỗ MDF có giá cao, loại bỏ nhà thầu bỏ giá thấp, gây thiệt hại lớn cho đất nước. Nhà thầu Dieffenbatcher (CHLB Đức) với giá bỏ thầu 16.544.529USD đã được chọn, trong khi nhà thầu Metso (Thụy Điển) bỏ thầu với giá chỉ 14.145.500USD, đã bị ông Đính cùng các thuộc cấp loại bỏ.

Trong quá trình thực hiện cung cấp thiết bị, một loạt thiết bị có tên trong hợp đồng đã bị rút bớt với số tiền lên tới 1.045.730USD. Chủ đầu tư và nhà thầu còn câu kết điều chỉnh tăng giá hợp đồng với số tiền lên tới 466.929USD. Chỉ riêng hai khoản này, DA đã mất khoảng 23 tỉ VND.

Trong khi DA chủ yếu sử dụng vốn vay tín dụng, nhưng hàng tỉ đồng đã được chi phí cho việc chạy DA, chạy vay vốn, tiếp khách... Riêng hạng mục chi phí khánh thành nhà máy đã hết gần 350 triệu đồng; có những khoản chi chỉ trong một ngày (27.9.2005) tiếp khách hết trên 50 triệu đồng. Hay là chi phí vay vốn hết gần 800 triệu đồng...

Chưa xong DA đã tiêu 17 tỉ đồng


Đó là DA đầu tư Nhà máy cán thép xây dựng chất lượng cao và thép hình Cosevco (gọi tắt là Nhà máy thép) do TCty Miền Trung làm chủ đầu tư được Bộ XD phê duyệt đầu tư tháng 11.2002, với tổng mức đầu tư vốn cố định gần 254,5 tỉ đồng. Tháng 11.2004, ông Đính đã tự điều chỉnh phê duyệt vốn lên 309,8 tỉ đồng, tăng thêm 55 tỉ.

Cũng trong năm 2002, mặc dù chưa có nguồn vốn cho DA, TCty này cũng đã tổ chức buổi lễ khởi công tốn kém trên 105 triệu đồng. Nhưng, đặc biệt nghiêm trọng là: Ông Đính ký hợp đồng (16.5.2003) mua dây chuyền thiết bị công nghiệp với một đối tác ở Italia và chuyển ngay tiền đặt cọc đợt 1 là 350.000EUR (tương đương 7,5 tỉ VND) từ nguồn tiền vay 10 tỉ của Quỹ Hỗ trợ phát triển VN chi nhánh Quảng Trị (nay là Ngân hàng Phát triển VN).

Hậu quả của việc cố ý làm trái này là liên tục trong những tháng đầu năm 2004, hãng sản xuất đối tác nước ngoài gửi công văn yêu cầu chuyển tiếp tiền đã ký theo hợp đồng và họ khẳng định sẽ không chịu trách nhiệm cho các tổn thất gây ra do việc chậm trễ của phía TCty Miền Trung.

Và thực tế là cho đến nay, sau 6 năm, DA không tiến triển thêm gì cả. Theo báo cáo của BQLDA Nhà máy thép thì đến thời điểm tháng 8.2006, tổng số chi phí đầu tư cho dự án này đã là 16,687 tỉ đồng, trong đó có những hạng mục rất... xót tiền dân như: Chi cho lễ khởi công 105,2 triệu đồng, bảng chỉ dẫn 40 triệu, chi phí nuôi BQL là hơn 3 tỉ đồng... Trong một loạt hạng mục xây dựng cơ bản dở dang tại nhà máy như nhà bảo vệ, nhà ăn, nhà bếp, nhà làm việc... có tổng kinh phí lên đến gần 10 tỉ đồng.

Trả lời PV Lao Động, ông Nguyễn Công Huấn - nguyên Chủ tịch HĐQT TCty XDMT - khẳng định: "Trong khi chưa thương thảo được vốn vay tín dụng mà TGĐ Trần Xuân Đính đã cho khởi công, thông báo mời thầu nước ngoài, ký hợp đồng, chuyển tiền đặt cọc, rồi vẫn tiếp tục tổ chức khởi công hàng loạt hạng mục xây dựng cơ bản là những việc làm phi pháp. Đến nay, sau 6 năm dự án vẫn bị bỏ rơi. Theo ước tính, tổng chi phí có thể đã lên đến trên 20 tỉ đồng. Tổn thất này, ông Đính phải chịu trách nhiệm. Tôi yêu cầu thanh tra cụ thể dự án nhà máy thép 250.000 tấn/năm này".

Tại DA này, ông Đính đã đưa người em ruột của mình là Trần Xuân Đoát - một người không có kiến thức chuyên môn về lĩnh vực mà DA đang đầu tư - vào giữ chức vụ cao nhất tại DA. Và đó là nguyên nhân cũng như hậu quả của con số gần 20 tỉ tiền nhà nước trở thành học phí cho êkíp của ông Đính.

Đình chỉ sinh hoạt Đảng đối với Chủ tịch HĐQT TCty Miền Trung Trần Xuân Đính

Ngày 29.2, Bí Thư Thành uỷ Đà Nẵng Nguyễn Bá Thanh vừa ký quyết định đình chỉ sinh hoạt Đảng đối với ông Trần Xuân Đính - Chủ tịch HĐQT TCty Miền Trung. Theo ông Phan Như Lâm - Phó Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng - thì trách nhiệm của Thành uỷ hiện nay là giúp TCty Miền Trung ổn định tư tưởng cho đội ngũ hơn 10.000 cán bộ, công nhân, lao động trực thuộc TCty này để tiếp tục hoạt động, sản xuất bình thường.

Được biết cho đến thời điểm này, Cosevco có trên 160 DA lớn - nhỏ đầu tư không hiệu quả, thua lỗ kéo dài, nợ nần chồng chất. Số ít những DA triển khai được thì cũng lâm vào tình trạng lỗ kéo dài, mất khả năng chi trả tiền vay ngân hàng. Mới đây, Ngân hàng NNPTNT chi nhánh quận Liên Chiểu - Đà Nẵng đã từng đệ đơn ra toà án kinh tế, đề nghị phá sản TCty này với mục đích đòi số nợ chỉ trên... 10 tỉ đồng.

Ai che chắn cho sự lộng hành của ông Trần Xuân Đính?


Suốt nhiều năm liền, COSEVCO hoàn toàn thuộc “quyền sinh quyền sát” của Bí thư Đảng ủy kiêm Chủ tịch HĐQT Trần Xuân Đính, dù “thành tích” về gây lỗ, nợ và thất thoát của doanh nghiệp do ông này lãnh đạo thuộc hàng kỷ lục.

Ai “che chắn” cho Trần Xuân Đính ?


Về lỗ: năm 2003 lỗ 68 tỷ, 2004 lỗ 14 tỷ, năm 2005 lỗ 138 tỷ; về nợ, theo báo cáo của Kiểm toán Nhà nước (công bố tháng 3/2007): Đến 31/12/2005, COSEVCO nợ 4.143 tỷ (gấp 31,8 lần vốn chủ sở hữu !), nợ bảo lãnh cho các đơn vị thành viên 1.500 tỷ, lãi vay phải trả hàng năm lên tới 150 tỷ; việc quản lý lỏng lẻo dẫn đến giảm giá trị tài sản (thực chất là để mất vốn) trên 360 tỷ đồng, trong đó có tới trên 277 tỷ tiền vay không khớp đúng về tỷ giá với ngân hàng...

Nhưng ngạc nhiên là vẫn không ai “đụng” đến được ông, ngược lại có tới 2 vị Chủ tịch HĐQT, 3 Phó TGĐ, nhiều GĐ các đơn vị thành viên cùng nhiều cán bộ thẳng thắn, tâm huyết bị buộc phải ra đi, mà nạn nhân gần nhất là TGĐ Ngô Khiết.

Có một thời gian từ khoảng cuối năm 2003, do có quá nhiều đơn thư tố cáo, Thanh tra Bộ Xây dựng đã vào kiểm tra một vài đơn vị, rồi kết luận “lỗ 14 tỷ”, sau đó Bộ ra quyết định cảnh cáo cho thôi chức Chủ tịch HĐQT xuống làm TGĐ đối với ông Đính.

Nhưng ông Nguyễn Công Huấn - người thay thế làm Chủ tịch HĐQT sau đó ít tháng cũng “được” cho nghỉ hưu sớm, vì đã thẳng thắn phản ánh sai phạm của ông Đính.

Tháng 3/2004, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch (Bộ Xây dựng) Phạm Hữu Minh được điều vào làm Chủ tịch HĐQT. Phát hiện những dấu hiệu không bình thường tại COSEVCO, ông Minh yêu cầu TGĐ Đính giải trình hàng loạt những dự án đầu tư không hiệu quả, thua lỗ.

Chưa kịp “được” ông Đính giải trình, ông Minh đã bất ngờ bị Bộ Xây dựng rút về làm Vụ phó Vụ Xây lắp, sau đó đành phải xin nghỉ chuyển qua ngành khác. Một vị Thứ trưởng của Bộ được điều vào vài tháng, sau đó lại rút ra, để rồi sau đó ông Trần Xuân Đính lại tái hồi vị trí Bí thư Đảng ủy kiêm Chủ tịch HĐQT.

Tháng 11/2005, KTS Ngô Khiết được bổ nhiệm làm TGĐ COSEVCO. Sau nhiều cố gắng, công tác SXKD dần lấy lại sinh khí mới, các ngân hàng bắt đầu nối lại làm ăn với COSEVCO sau thời gian dài “bất hợp tác”.

Nhưng đến tháng 8/2007, ông Trần Xuân Đính đã lấy tư cách Chủ tịch HĐQT mà không thông qua thường vụ cũng như cấp trên, ký văn bản miễn nhiệm chức TGĐ của ông Khiết với lý do “không hoàn thành nhiệm vụ”, nhưng thực chất chỉ vì vị TGĐ này thẳng thắn, không chấp nhận những việc làm sai trái của ông Đính. Giọt nước tràn ly, khiến 3 Phó TGĐ COSEVCO tuyên bố sẽ nghỉ việc!

Tuy nhiên, Bộ chủ quản lại chấp nhận việc làm sai quy trình của Trần Xuân Đính, kể cả việc ông Đính bổ nhiệm một “cánh hẩu” là ông Phan Văn Chung làm Q.TGĐ, bất kể thời điểm đó đơn vị của ông này (là Nhà máy sản xuất vật liệu nhôm tại Khánh Hòa thuộc COSEVCO do ông Chung làm GĐ) đang nằm trong danh sách thanh tra của Thanh tra Chính phủ! Tại địa phương nơi COSEVCO đứng chân, có vị quan chức còn ra mặt chỉ trích báo chí vì đã đăng tin bài phê phán ông Trần Xuân Đính...

Sự lộng hành ẩn dưới hai chữ “quyết đoán”


Ào ạt lập dự án, mở công trình, ký kết hợp đồng mua bán hàng trăm tỷ đồng để kiếm lợi trong khi trong tay không có đồng vốn, bất chấp tất cả, phớt lờ tập thể lãnh đạo, đó là vỏ bọc “quyết đoán, dám nghĩ dám làm” của Trần Xuân Đính, để lại món nợ khổng lồ cho nhà nước.

Như dự án Nhà máy cán thép tại Đông Hà - Quảng Trị do ông Đính dựng lên từ năm 2002 với vốn đầu tư trên 254,499 tỷ đồng (được Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Hồng Quân phê duyệt), mà trong tay không có đồng bạc. Việc đầu tiên của ông Đính là dành phần ký kết hợp đồng ngoại, đặt cọc 350.000 Euro (cho SIMAC Spa (Italia) để mua dây chuyền thiết bị nhập ngoại, trị giá hợp đồng 8.950.000 Euro).

Đến năm 2004, dù đang bị kỷ luật mất chức Chủ tịch HĐQT, nhưng ông Đính vẫn ngang nhiên phớt lờ cấp trên, đề nghị Bộ Xây dựng, và được điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án cán thép lên 309,8 tỷ đồng. Để rồi đến tháng 8/2006, qua... 7 đời Trưởng BQL dự án, dự án giờ là bãi đất không (đã bị tỉnh Quảng Trị thu hồi đất), sau khi đã tiêu tốn của nhà nước trên 16 tỷ đồng!

Đó chỉ là một trong hàng trăm dự án “liều” của ông Trần Xuân Đính mà báo chí đã đề cập. Chỉ xin thêm một ví dụ mới đây, đó là giữa năm 2007, có tờ báo đăng Bố cáo thành lập doanh nghiệp với tên gọi Cty CP Đầu tư thủy điện Miền Trung Việt Nam với 12 cổ đông sáng lập, do ông Trần Xuân Đính làm Chủ tịch HĐQT.

Cả COSEVCO đều “ngớ” ra, chưa nghe cái tên này bao giờ. Sau ông Đính mới giải thích, tiền thân của nó chính là Công ty CP thủy điện Khe Thời (thuộc Cty CP XD & SXVL xây dựng COSEVCO 1 tại Quảng Bình) mà HĐQT của COSEVCO đã bàn đến trước đó.

Còn TGĐ của Cty CP XD & SXVL xây dựng COSEVCO 1 chẳng ai xa lạ, chính là ông Trần Xuân Sơn, em ruột ông Đính! Trong khi vốn góp 3,5 tỷ đồng là của COSEVCO. Một thời gian dài, COSEVCO đã bị ông Trần Xuân Đính biến thành “công ty gia đình”, với hàng chục người là con, em ruột, họ hàng nắm giữ những chức vụ chủ chốt tại mọi Cty thành viên...

Tiền phong sẽ tiếp tục thông tin về vụ việc này trên các số báo tới.

Một nhà máy của Tcty Xây dựng miền Trung đã sai phạm tới hàng chục triệu euro


Theo phóng viên Trần Tuấn thì tại cuộc họp báo định kỳ của thanh tra Chính phủ, Tổng thanh tra Trần Văn Truyền cho biết: Cuộc thanh tra ở Tcty Xây dựng miền Trung có 3 nội dung, thì mỗi nội dung đã phát hiện sai phạm từ 3 – 5 tỷ đồng (sai phạm trong thu chi, sử dụng hóa đơn chứng từ có biểu hiện gian dối của văn phòng Tcty).

Riêng sai phạm ở nhà máy xi măng thuộc Tcty này trong việc thanh toán bằng đồng euro chuyển đổi đã gây thiệt hại rất lớn, số tiền sai phạm hàng chục triệu euro (hàng trăm tỷ đồng).

Các nội dung này TTCP chưa gửi văn bản kiến nghị sang cơ quan điều tra mà Cục chống tham nhũng của TTCP đã trực tiếp làm việc với cơ quan điều tra, sau đó hai hôm vừa qua diễn ra việc khởi tố lãnh đạo Tcty này như chúng ta đã biết. T.N