Tình trạng tại Haiti càng ngày càng trầm trọng

Alfred de Montesquiou-Mike Melia/Lan Hương phỏng dịch

Tin Port Au Prince (PAP).- Các viên chức chính quyền Haiti phỏng đoán có khoảng 200,000 người chết và 1.5 triệu người trong cảnh màn trời chiếu đất vì mất nhà cửa, trong khi có nhiều nạn nhân vẫn đang rên la thoi thóp chết trên đường phố. Các bác sĩ lên tiếng xin thêm giúp đỡ và những kẻ hôi của chém giết lẫn nhau trong những ngôi nhà đổ nát.

Từng giờ và từng giờ người dân Haiti càng ngày càng gào to kêu cứu.

Các bác sĩ giải phẫu xin thêm thuốc mê, dao, kéo để mổ xẻ và cưa để cưa chân tay các nạn nhân bị kẹt còn đang sống sót. Rất nhiều cư dân thành phố sống sót đã leo lên xe bus để về miền quê sinh sống vì họ đã mất tất cả. Nhiều người khác ở lại thì van xin nước uống và lương thực. (Truyền hình CNN chiếu cảnh các người Haiti xếp hàng, chen lấn, đánh đấm nhau để nhận đồ ăn, sau đó giành giật nhau, gây ẩu đả. Một người đàn ông la to lên là thực phẩm đã hết hạn khi nhìn thấy chữ EXPIRED trên gói thức ăn, nhưng phóng viên tại chỗ cho biết là trên gói thức ăn ghi Expired date là tháng 11/2010 cơ. Thế là dân chúng là hét, vứt xuống đất những gói đồ ăn, chà đạp rồi la hét làm xe phát thực phẩm sợ nguy hiểm phải bỏ chạy. ).

Ủy ban Cứu trợ và phát thực phẩm của Liên Hiệp Quốc (WFP) nói là ngày Chúa Nhật 17-1 họ phát thực phẩm cho 67,000 người sẽ tăng lên 97,000 trong ngày thứ hai. Nhưng họ cần ít nhất 100 triệu bữa ăn làm sẵn trong vòng 30 ngày nữa và xin thế giới giúp.

Ông Tỗng Thư Lý LHQ Ban Ki-Moon lên tiếng và năn nỉ tại New York : "Tôi biết rằng sự cứu trợ không thể bay đến nhanh hơn được. Xin mọi quốc gia làm ơn đơn giản hoá các thủ tục. "

Các quan chức Mỹ kiểm soát phi trường hứa là sẽ dành ưu tiên cho các chuyến bay cứu trợ. Họ bị các viên chức cứu trợ trách móc là lo cho máy báy quân sự của Mỹ nhiều quá.

Trong ngày thứ hai, đánh lộn và hôi của gia tăng.

Dân Haiti (trong đó chăc chắn có số tù nhân tự thoát thân khi nhà tù chính của thành phố bị sập) nhẩy tường vào các siêu thị và tiệm tạp hóa để hôi của - lấy cả thuốc đánh răng - để nhét vào lỗ mũi chống mùi hôi thối của xác chết đang bay tràn trên thành phố PAP. Cảnh sát phải bắn súng chỉ thiên để giải tán đám thanh niên tranh nhau bia và ruợu rum, dùng cả vỏ chai vỡ và mã tấu để đánh nhau.

Các bác sĩ trong ban y tế cứu trợ của Hồng Thập Tự nhiều lần phải bỏ dở công việc cứu trợ nạn nhân để lo chữa trị vết thương cho các nạn nhân bị trúng đạn.

Giữa cảnh đổ nát và làn khói khét lẹt mùi xác chết đang bị đốt, mấy chục nhóm cứu trợ lao mình vào các ngôi nhà đổ nát để trìm cứu các nạn nhân còn sống sót. Sau 140 giờ làm việc không ngưng nghỉ họ kéo được 2 người đàn bà Haiti ra khỏi trường đại học. Tại một nhà băng gần trung tâm thành phố một nhóm cứu trợ khác đàng ráng sức đào xới, cưa các cột xi măng để cứu sống một nhân viên nhà băng.

Theo con số thống kê của chính quyền Haiti, thì có đến 200,000 người chết với số tử thi đếm được là 70,000 được các xe vận tải chở đến đổ vào các ngôi mộ tập thể. Nếu đúng như vậy thì số tử vong tại Haiti cũng gần bằng số 230,000 nạn nhân của trận hồng thuỷ Tsunami tại Ấn Độ dương năm 2004.

Uỷ ban cứu trợ của Liên Hiệp Âu Châu phỏng đoán có 250,000 người bị thương và có 1.5 triệu người mất nhà cửa trở thành dân vô gia cư. Hiện tại có những đám đông sống dưới những tấm lều bằng plastic. Một số khác rời bỏ thủ đô tìm về các vùng quê nơi có bà con thân thuộc để tìm kế sinh nhai. Nhiều người leo lên xe bus ra khỏi thành phố nhưng giá xe bus tăng gấp đôi vì giá săng cũng tăng gấp đôi. Đã nghèo lại mắc cái eo. Liên Hiệp Âu Châu tặng 422 triệu Euros bằng 660 triệu Mỹ Kim, trong khi Hoa Kỳ hứa cho 100 triệu.

Haiti là một quốc gia "nghèo mạt rệp" (dirt-poor), cần cả chục năm để tái thiết với tiền cứu trợ của thế giới. TT Leonel Fernandez của Cộng Hòa Dominican bên cạnh nói là Haiti cần ít nhất 10 tỷ Mỹ kim trong vòng 5 năm để tái thiết . Ngay bây giờ việc cứu trợ cần thiết nhất là đem nước uống và lương thục đến cho nạn nhân.

Ông John Holmes giám đốc Ban cứu trợ nhân đạo của LHQ tại New York là sẽ có tất cả 15 địa điểm phát lương thực trong thành phố nhưng cần thêm thời gian để chuẩn bị.

Hiện nay ưu tiên là dọn dẹp đường xá cho xe chạy, bảo đảm an ninh cho các địa điểm phân phát lương thực. Chuẩn bị hải cảng và đem thêm xe truck và trực thăng vào bờ. Hiện tại trên một sườn đồi của sân golf thành phố có khoảng 50,000 nạn nhân tạm sống trong các lều plastic nhưng một đơn vị của Sư đoàn 82 nhảy dù chỉ có thể giúp phát đồ ăn cho nửa số người đó mà thôi.

Hiện Mỹ đã có 1700 binh sĩ tại PAP nhưng sẽ được tăng cuờng khoảng 2,000 TQLC nữa đã lên đường từ sáng thứ hai 18/01. Hai đơn vị chuyển tại vật liệu cũng được đua đến hải cảng PAP để chuyển các lo hàng khổng lồ vào đất liền.

Việc cấp phát nước uống hợp vệ sinh cũng là một vấn đề quan trọng. Con bb có thể sống vài ngaỳ không có lương thực, nhưng vấn đề nước uống rất quan trọng không thể để xẩy ra dịch bệnh vì nước uống được.

Nhà binh Mỹ làm đình trệ việc cứu trợ

Các bác sĩ thuộc nhóm "vô biên giới"(Doctors Without Borders/DWB) tố cáo nhà binh Mỹ chỉ ưu tiên cho các máy bay quân sự Mỹ và làm đình trệ việc cứu trợ vì bắt 3 chiếc máy bay vận tải chở tiếp liệu y dược từ Âu Châu sang phải đáp tại Santo Domingo thuộc Cộng Hòa Dominican cách PAP 200 miles.

Josette Sheeran, Giám đốc cơ quan cứu trợ LHQ cam đoan mọi sự sẽ ổn thoả vì đã thoả hiệp với Mỹ để họ dành ưu tiên cho máy bay cứu trợ.

Phát ngôn viên quân sự Mỹ tại PAP phân trần là sân bay PAP chỉ chứa được có 16 máy bay, và hiện tại đang có 40 chiếc cho nên bị kẹt. Mỗi ngày sân bay PAP có đến 100 chuyến bay lên xuống.

Trong khi đó không lực Hoa Kỳ thả dù những cụm hàng thực phẩm và nước uống xuống khu vực ngoại ô PAP do quân đội Mỹ kiểm soát để tránh tình trạng dân chúng ùa ra cuớp thức phẩm.

Các bác sĩ DWB cho biết họ không đủ dụng cụ để hoạt động như một nhà thương nên bị bó tay. Hiện tại có khoảng 1,000 bệnh nhân đang chờ giải phẫu. Trực thăng Hoa Kỳ hàng ngày vận chuyển bệnh nhân nguy cập nhất ra chiến hạm Mỹ USS Carl Vinson để chữa trị. Có khoảng 200 trường hợp nghiêm trọng đã được thăng vận về bệnh viện Miami..

Chính phủ thành phố PAP cho xe đi hốt các xác chết vô thừa nhận, trong khi dân sống sót thì tự động tìm tử thi trong khu vực dân cư kéo ra đầu đường hy vọng xe của chính phủ sẽ thanh toán giùm.

Tại New York, LHQ bàn định sẽ gửi thêm đến PAP 1500 cảnh sát và 2,000 nhân viên bảo vệ an ninh đến PAP. Rất ít cảnh sát Haiti trở lại làm việc vì chính gia đình họ cũng đang là nạn nhân của trận động đất.