The New York Times: Tổng Thống Obama, Hãy Đẩy Trung Quốc Trở Lại

• Ngụy Kinh Sinh

Tuần trước, một nhà cải cách ôn hoà tại Trung Quốc, ông Lưu Hiểu Ba, bị chính quyền Trung Quốc kết án 11 năm tù chỉ vì việc tổ chức và ký tên một thỉnh nguyện, Hiến chương 08, kêu gọi cải cách chính trị và các nhân quyền căn bản mà phần lớn dân trong thế giới đã được hưởng.

Các tín hiệu đã rõ ràng cho tất cả những ai muốn dè dặt đối với một Trung Quốc vừa mới hùng mạnh và bây giờ ngồi nổi bật trong các bàn hội họp về lãnh đạo toàn cầu: Vì các anh làm om sòm đòi thả ông Lưu sau khi ông ta bị bắt, chúng tôi sẽ trừng phạt ông ta nặng nề hơn. Điều này để các anh biết là chẳng những chúng tôi không cần biết các anh nghĩ gì, vì chúng tôi không cần phải biết.

Mặc dù các nhà ngoại giao Đức và Úc nằm trong số hơn hai chục người được phép quan sát phiên tòa "công khai", một thực tế là không có ai từ Đại sứ quán Mỹ được tham dự, cho thấy rõ ràng là thách thức trắng trợn đối với Hoa Kỳ.

Chúng tôi là người Trung Quốc nên đã quen thuộc với lối kiêu ngạo hống hách này.

Trong thời đại của Mao Trạch Đông và Đặng Tiểu Bình, khi tôi bị bắt giam 15 năm cho “tội ác ghê tởm" vì dán biểu ngữ lên tường, chính quyền Trung Quốc xem dư luận quốc tế với cùng một thái độ như thế này. Các nhà cai trị của Đảng Cộng Sản lý luận rằng, nếu nhân dân Trung Quốc thấy chính quyền hăng hái bác bỏ những mối quan tâm của các cường quốc như thế nào, thì họ sẽ thấy rằng không còn cách nào hơn là phải phục tùng quyền lực áp bức của chính quyền.

Trong thời đại Giang Trạch Dân đã có một số thay đổi. Trong nỗ lực để giảm bớt áp lực quốc tế và phát triển nền kinh tế với những điều kiện thuận lợi thương mại có được từ Hoa Kỳ, chính quyền Trung Quốc tương nhượng. Ngoài các hành động khác, tôi đã được họ thả ra khỏi tù và bị trục xuất qua Mỹ. Điều đó dẫn đến một sự phản đối mạnh mẽ từ những người bảo thủ trong Đảng Cộng sản mặc dù thực tế rằng, qua nhiều năm, thâm hụt thương mại khổng lồ của Mỹ phần lớn là để làm mồi tằng trưởng kinh tế nhanh chóng cho Trung Quốc.

Bây giờ các nhà lãnh đạo Trung Quốc tin rằng quốc gia giàu có của họ đã nổi lên như là một hảo thủ của lịch sử thế giới trong khi uy tín của Mỹ đã bị suy yếu do cuộc chiến Iraq và khủng hoảng tài chính gần đây, các nhà bảo thủ đã có thể chơi chạng trên một lần nữa.

Không nghi ngờ là có phần đúng trong ý niệm rằng sự tái kiêu ngạo của họ được rút ra từ vai trò của Trung Quốc như là chủ nợ lớn nhất nước Mỹ. Chắc chắn đây là một lý do mà lãnh đạo Trung Quốc cảm thấy tự do để xúc phạm Tổng Thống Barack Obama, như họ đã làm trong chuyến thăm Trung Quốc của ông Obama, khi họ ngăn chặn không cho phủ sóng rộng rãi bài phát biểu trước quần chúng của ông, và khi họ gửi những quan chức cấp thấp hơn để thương lượng với ông tại các cuộc hội đàm ở Copenhagen về khí hậu, cho đến phút cuối Thủ tướng Ôn Gia Bảo mới chịu gặp ông Obama.

Việc họ làm nhục ông Tổng Thống Obama không phải là cá nhân. Nó để phục vụ việc đánh dấu quyền lực của Trung Quốc trên sân khấu thế giới. Nhưng quan trọng hơn, như dưới thời Mao và Đặng, việc ngang tàng với siêu cường Hoa Kỳ có nghĩa là để ngăn chận sự chống đối nội bộ và dọa nạt những người chống đối Trung Quốc vào sự phuc tùng chế độ độc tài độc đảng. Điều này đặc biệt quan trọng khi mở rộng dân chủ ở Trung Quốc sẽ phơi bày những vấn đề kinh tế của chế độ.

Làm sao để Tổng Thống Obama đối phó thách thức này thì không phải chỉ là vấn đề danh dự và địa vị của riêng ông; mà nó còn là vấn đề bảo vệ hệ thống giá trị dân chủ của phương Tây chống lại một thách thức về lãnh đạo ý thức hệ trong thế kỷ 21.

Trường hợp ông Lưu Hiểu Ba tạo cơ hội cho Tổng thống Obama lấy lại thể diện và chống lại sự cao ngạo vô lễ của những người bảo thủ. Trong khi cái án của ông Lưu đang được kháng cáo lên tòa trên, Hoa Kỳ và các quốc gia phương Tây khác nên cương quyết đòi hỏi cái án này phải được hủy bỏ. Lập trường mạnh mẽ như vậy sẽ làm suy yếu các người bảo thủ trong khi tăng cường tiếng nói của cải cách hoà bình bên trong Trung Quốc.

Nếu Hoa Kỳ không đẩy lùi họ, những nhà bảo thủ sẽ đẩy tới, với những hậu quả tiêu cực trên toàn bộ phạm vi các vấn đề, từ thương mại và các đánh giá tiền tệ tới an ninh toàn cầu và biến đổi khí hậu.

Hoa Kỳ có thể mang nợ rất nhiều với Trung Quốc, nhưng HK có một món nợ lớn hơn đối với những nguyên tắc lập quốc về tự do và nhân quyền. Nếu phương Tây, dẫn đầu bởi Hoa Kỳ, không đối lực với khả năng mới của Trung Quốc trong trật tự thế giới, thì ai sẽ là?

Ông Ngụy Kinh Sinh là một nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng của Trung Quốc, đã trãi qua 18 năm trong nhà tù Trung Quốc, hiện đang sống lưu vong tại Hoa Thịnh Đốn.