Tin Tuc khap noi

Hoa Kỳ biệt phái chiến hạmbảo vệ tàu khảo sát
Thanh Thủy, Tú Anh
Tình hình khu vực Biển Đông hiện đang có dấu hiệu căng thẳng lên một cách rõ rệt. Sau khi xẩy ra sự cố năm chiếc tàu Trung Quốc cản mũi quân hạm do thám không vũ trang USNS Impeccable của Hoa Kỳ ngày 8/3, hai bên đã tăng cường lực lượng trong khu vực.
Theo một viên chức Lầu Năm Góc được hãng tin Bloomberg trích dẫn hôm nay, Hải quân Hoa Kỳ đã gởi khu trục Hạm USS Chung Hoon đến hiện trường để hộ tống chiếc quân hạm do thám. Khu trục hạm Chung Hoon được trang bị thủy lôi và tên lửa.
Về phần Trung Quốc cũng đã tăng cường lực lượng tại vùng biển Đông. Theo hãng tin Malaisia Bernama, hai ngày sau khi xẩy ra sự cố liên quan đến quân hạm Impeccable của Mỹ, Bắc Kinh đã phái tàu tuần tra đánh cá lớn nhất của mình đến khu vực. Chiếc Yusheng 311, nguyên là một chiến hạm được cải tiến, đã rời cảng Quảng Châu trực chỉ biển Đông vào hôm thứ ba. Đối với Bắc Kinh, chiếc tàu tuần tra này sẽ giúp bảo toàn chủ quyền và lợi ích trên biển của Trung Quốc.

Tổng thống Obama tiếp Ngoại trưởng Dương Khiết Trì

Hôm qua, trong cuộc tiếp xúc dài 45 phút tại Nhà Trắng, tổng thống Mỹ Barack Obama và ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì cùng kêu gọi « khẩn cấp » vực dậy kinh tế thế giới và cùng hợp tác tránh xảy ra xung đột quân sự giữa hai nước.
Cuộc gặp gỡ này diễn ra trong bối cảnh 50 năm kỷ niệm cuộc nổi dậy chống Trung quốc tại Tây Tạng. Quốc hội Mỹ đã thông qua một nghi quyết lên án Trung Quốc và kêu gọi Bắc kinh đối thoại thực sự với Đức Đạt Lai Lạt Ma . Tổng thống Obama đã nói với Ngoại trưởng Trung quốc là Hoa Kỳ muốn thấy tình hình Tây Tạng được cải thiện.
Tình hình nhân quyền còn được ghi dấu qua sự kiện gia đình luật sư ly khai nổi tiếng của Trung Quốc, vợ và hai con của luật sư Cao Trí Thịnh đào thoát được đến Mỹ. Giới phân tích ghi nhận phản ứng của Trung quốc khá mềm mỏng, mặc dù ông Dương Khiết trì nói nhân quyền là chuyện nội bộ. Từ Bắc kinh thông tín viên Marc Lebeaupin phân tích:
Quả là không thiếu những chỉ trích đến từ Washington, trước tiên là trên vấn đề Tây Tạng. Sự kiện Hạ Viện Mỹ thông qua nghị quyết ủng hộ Tây Tạng lẽ dĩ nhiên đã làm dấy lên những lời phản đối từ phía Trung Quốc, nhưng chỉ thế thôi. Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng đã nhấn mạnh trên tầm mức quan trọng của vấn đề nhân quyền đối với Hoa Kỳ và ông nói với ngoại trưởng Trung Quốc rằng Washington chờ đợi bước tiến trong cuộc thương thuyết giửa lãnh đạo Trung Quốc với Đức Đạt Lai Lạt Ma. Đồng thời cũng có sự cố mới đây trên biển Đông, khi năm chiếc tàu Trung Quốc cản đường một quân hạm do thám Hoa Kỳ một cách thô bạo.
Theo Washington, đây là sự cố nghiệm trọng nhất giữa hai bên từ nhiều năm nay, buộc Mỹ phải đưa chiến hạm trở lại khu vực. Bắc Kinh cũng chỉ phản ứng chiếu lệ trên vấn đề này khi lên án một phản ứng thiếu cân xứng của Lầu Năm Góc.
Về phía Trung Quốc, họ đã gồng mình chịu trận. Trên trang nhất báo chí Trung Quốc vào hôm nay là bức ảnh của ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton bên cạnh đồng nhiệm Dương Khiết Trì. Các nhà bình luận chính thức chỉ nói đến đối thoại xây dựng và quan hệ đối tác. Không hề có vấn đề kích động dư luận nhắm vào Mỹ như Bắc Kinh đã từng làm cách đây không lâu đối với Pháp. Nguyên là là vì ngay trong lúc khủng hoảng tài chánh đang diễn ra, Trung Quốc không thể nào đối đầu một cách cứng rắn hơn với Hoa Kỳ."

Mỹ điều chiến hạm tới Biển Đông

Hoa Kỳ hiện vẫn nắm thế thượng phong trên Thái Bình Dương
Các nguồn tin cho hay Hoa Kỳ quyết định điều tàu chiến có trang bị vũ khí tới hộ tống tàu thăm dò của nước này tại khu vực biển Đông (Nam Hải), sau khi có sự cố với tàu Trung Quốc hồi cuối tuần.
Một quan chức quốc phòng Mỹ giấu tên được hãng AFP trích lời nói tàu chiến sẽ hộ tống tàu thăm dò trong "thời gian trước mắt". Hoạt động hộ tống này chỉ áp dụng cho vùng biển Đông.
Báo Times của Anh nói chính Tổng thống Barack Obama đã đưa ra quyết định này, mà có thể sẽ dẫn tới khả năng tăng cao bất đồng Trung-Mỹ.
Hoa Kỳ cáo buộc tàu Trung Quốc đã áp sát và gây hấn với tàu thăm dò đại dương Impeccable hôm Chủ nhật 8/3, khiến chút nữa xảy ra va chạm.
Một ngày sau khi sự việc xảy ra, tàu chiến USS Chung-Hoon đã được trao nhiệm vụ tháp tùng tàu Impeccable, vốn có mục đích dò tìm tàu ngầm và chướng ngại vật dưới nước tại khu vực.
Phóng viên của tờ Times có mặt tại Washington nói trong ngày ông Obama gặp Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì, tức thứ Năm 12/3, Bắc Kinh không tỏ vẻ nhún nhường.
Sự việc đã làm phức tạp thêm quan hệ vốn nhiều sóng gió về mặt quân sự giữa Mỹ và Trung Quốc, mới chỉ cải thiện chút đỉnh sau cuộc hội đàm quốc phòng song phương tại Bắc Kinh hồi tháng trước.
Nó cũng thu hút sự chú ý của các nước trong khu vực biển Đông. Chính phủ Việt Nam phản ứng bằng tuyên bố: "Việt Nam cho rằng mọi hoạt động trên biển Đông cần được tiến hành trên cơ sở tuân thủ Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982, tôn trọng quyền và lợi ích chính đáng của các quốc gia ven biển".

Thêm đối thoại

Tổng thống Obama trong cuộc gặp với Ngoại trưởng Dương đã kêu gọi tăng cường đối thoại quốc phòng với Trung Quốc. Nhà Trắng ra thông cáo cho hay: "Ông tổng thống nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng tầm và tần số đối thoại giữa hai quân đội".
Việt Nam cho rằng mọi hoạt động trên biển Đông cần được tiến hành trên cơ sở tuân thủ Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982, tôn trọng quyền và lợi ích chính đáng của các quốc gia ven biển.
Người phát ngôn bộ Ngoại giao VN Lê Dũng
Tháng Tư năm ngoái, bộ quốc phòng Mỹ và Trung Quốc đã thiết lập đường dây nóng, tuy xem ra chưa hoạt động nhiều.
Khác biệt giữa hai bên về nhận thức là điều cơ bản trong ứng xử tại biển Đông. Hoa Kỳ nói tàu của Mỹ có quyền hoạt động trong hải phận quốc tế nhưng Trung Quốc tuyên bố chủ quyền với hầu hết diện tích khu vực này.
Bắc Kinh luôn tuyên bố đây là "lãnh thổ lịch sử và chủ quyền không thể chối cãi" của Trung Quốc.
Nước này vừa lên tiếng phản đối mạnh mẽ việc Philippines thông qua đạo luật về đường cơ sở tại biển Đông, đồng thời loan báo kế hoạch tổ chức tour du lịch ra đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa.
Phản ứng về việc này, người phát ngôn bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Dũng nói: "Việt Nam hết sức quan ngại và phản đối việc Trung Quốc cho phép Công ty du lịch quốc tế Châu Giang mở tour du lịch ra đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam".
"Việc này đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam, không có lợi cho tiến trình đàm phán tìm kiếm giải pháp cơ bản, lâu dài cho vấn đề trên biển giữa hai bên."

Hải quân Hoa Kỳ đã gởi một khu trục hạm có trang bị hỏa tiển định hướng đến vùng biển Nam Hải sau khi tàu Trung Quốc bị lên án sách nhiễu một tàu nghiên cứu đại dương của Hoa Kỳ đang hoạt động ở vùng biển đó cuối tuần rồi, một viên chức của Ngũ Giác Đài (Pentagon) cho hay.

USS Chung-Hoon (DDG-93), được trang bị với hệ thống phóng thủy lôi và hỏa tiển, sẽ được nằm ở vị trí nhằm bảo vệ chiếc USNS Impeccable, là chiếc tàu quan sát và nghiên cứu đại dương. Hôm Chủ Nhật rồi, năm chiếc tàu của Trung Quốc bao vây chiếc Impeccable, do thủy thủ đoàn dân sự điều khiển và không có trang vị vũ khí. Tàu Trung Quốc đã tiến lại gần chiếc Impeccable, chỉ cách có 8 mét và ngăn đường đi của Impeccable với những tấm ván gỗ thả xuống biển.

“Chung-Hoon đang ở đó, trong khu vực và để ý đến chiếc Impeccable đang tiếp tục những hoạt động quân sự hợp pháp,” viên chức Ngũ Giác Đài cho hay, với điều kiện ẩn danh vì tính nhạy cảm của vấn đề.

Chiếc khu trục hạm này có căn cứ nằm ở Hawaii, thủy thủ đoàn gồm 275 người, đang có mặt trong vùng trong một cuộc triển khai hoạt động định kỳ và được lệnh chuyển qua nhiệm vụ bảo vệ. “Nó không phải là chúng tôi đặc biệt biệt phái một chiến hạm nào khác tới.”
Ngũ Giác Đài không nói rõ là nhiệm vụ bảo vệ này sẽ là thông lệ từ nay sắp lên nhằm bảo vệ tàu quan sát trong vùng, nhưng họ gợi ý rằng chiến hạm Chung-Hoon sẽ tiếp tục bảo vệ chiếc Impeccable trong suốt thời gian công tác còn lại của tàu này.

Sự có mặt của khu trục hạm Chung-Hoon này làm nổi bật quyết tâm tiếp tục nhiệm vụ khảo sát mặc dù Trung Quốc cho rằng đây là một hoạt động quân sự bất hợp pháp – mà theo các chuyên gia Trung Quốc là nhằm vào chuyện theo dõi những hoạt động của tàu ngầm trong khu vực phía nam của đảo Hải Nam.

Nó cũng báo hiệu cho thấy những căng thẳng ngày càng tăng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc nhằm lúc Tổng thống Obama gặp gỡ Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc ông Yang Jiechi ở tòa Bạch Cung. Hai nhà lãnh đạo đã kêu gọi tăng cường sự hợp tác để xây dựng một “mối quan hệ xây dựng và tích cực”, theo bản thông cáo của tòa Bạch Cung.
Ông Obama nhấn mạnh “tầm quan trọng của việc gia tăng sự đối thoại quân sự ở mức cao hơn và thường xuyên hơn để tránh những trường hợp đáng tiếc trong tương lai,” theo tòa Bạch Cung. Cố vấn an ninh quốc gia ông James L. Jones cũng đã đặt vấn đề về sự cố tuần rồi trong buổi họp trước đây với ông Yang, theo bản thông cáo.

Hoa Thạnh Đốn đã phản đối sự cố hôm thứ Hai tuần này, nhưng Trung Quốc phủ nhận sự lên án này, họ nói rằng tàu của Hoa Kỳ đang hoạt động bất hợp pháp trong khu vực biển đặc quyền kinh tế của Trung Quốc.

Trong buổi họp ở tòa Bạch Cung, ông Obama cũng bày tỏ niềm hy vọng sẽ có một tiến triển trong sự đối thoại giữa nhà nước Trung Quốc với những người đại diện cho Dalai Lama, nhà lãnh đạo Phật giáo Tây tạng.