Cưỡng ép dân nộp tiền, UBND một huyện bị buộc phải trả lại hơn một tỉ đồng

Tin Người Việt

Thanh Hóa (NV) - Ông Trương Quốc Đỉnh, chủ tịch huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa, vừa phải ký một quyết định, yêu cầu các cơ quan trực thuộc trong huyện phải trả lại cho dân chúng trên một tỉ đồng mà huyện này đã buộc dân chúng đóng góp cho cái gọi là “quỹ giao thông nông thôn năm 2008”.

Trước đó, vào tháng 5 năm 2008, cũng ông Trương Quốc Đỉnh đã ban hành một quyết định giao “chỉ tiêu”, yêu cầu các xã buộc dân nộp “quỹ giao thông nông thôn năm 2008”, bất chấp việc cuối năm 2007, thủ tướng CSVN đã từng ban hành một chỉ thị, theo đó: “Đối với các khoản huy động sự đóng góp để xây dựng cơ sở hạ tầng, huy động sự đóng góp mang tính chất xã hội, từ thiện phải thực hiện theo đúng nguyên tắc tự nguyện. Hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân các cấp không được ra văn bản bắt buộc đóng góp, không được giao chỉ tiêu huy động cho cấp dưới, không gắn việc huy động đóng góp với việc cung cấp các dịch vụ công mà người dân được hưởng...” Cũng vì vậy, quyết định của chủ tịch huyện Thọ Xuân đã bị dân chúng phản ứng gay gắt tới mức chính phủ CSVN phải chỉ đạo tỉnh Thanh Hóa, buộc Ủy Ban Nhân Dân huyện Thọ Xuân trả lại toàn bộ số tiền mà huyện này đã ép dân đóng góp.

Phí và lệ phí vốn là một gánh nặng và gây bất bình lớn trong dân chúng Việt Nam. Hồi tháng 11 năm 2007, chính quyền CSVN đã công bố bãi bỏ 340 loại lệ phí để giảm bớt gánh nặng cho nông dân. Lúc đó, ông Vũ Văn Ninh, bộ trưởng Bộ Tài Chính, thay mặt chính quyền CSVN cam kết với nông dân: “Chính phủ đã và đang cố gắng thực hiện nhiều giải pháp để nông dân giảm nghĩa vụ đóng góp. Chính phủ sẽ tiếp tục yêu cầu các địa phương phải bãi bỏ ngay các khoản phí, lệ phí nằm ngoài danh mục. Chính phủ đã miễn thủy lợi phí và sắp tới đây sẽ miễn thêm phí an ninh quốc phòng, phí phòng chống lụt bão. Đối với các dự án nhà nước đã đầu tư như điện, đường, trường, trạm thì từ nay trở đi, nhà nước sẽ cam kết không yêu cầu nông dân đóng góp. Ngân sách sẽ đảm bảo việc xây dựng các công trình này, không phải huy động từ dân”.

Hồi tháng 9 năm 2007, Ủy Ban Tài Chính-Ngân Sách của Quốc Hội CSVN đã công bố một báo cáo về việc kiểm tra thu phí và lệ phí. Theo đó, từ năm 2002 đến 2005, các địa phương đã ép buộc nông dân đóng góp khoảng 3,798 tỉ để xây dựng hàng ngàn cây số đường điện hạ thế, đường giao thông nông thôn, hệ thống cung cấp nước sạch, trường học, trạm xá... Trong khi tỷ lệ tăng trưởng của nông nghiệp và lâm nghiệp chỉ có 3.5%.

Tại Việt Nam 70% dân số là nông dân, thu nhập của 78% trong số 70% này chỉ dựa vào sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp. Chênh lệch giữa tỷ lệ tăng trưởng (3.5%) với tỷ lệ lạm phát (hơn 20%) rất lớn nên đa số nông dân rất nghèo khổ. Cũng vì vậy, sự bất bình trong nông dân về phí, lệ phí, thuế khóa... càng lúc càng lớn và trở thành mối đe dọa thường trực đối với nhà cầm quyền. Tại một số nơi như Thái Bình, nông dân đã từng nổi lọan chống lạm thu.

Ủy Ban Tài Chính-Ngân Sách của Quốc Hội Việt Nam đã yêu cầu chính phủ: “Đối với các khoản đóng góp mang tính xã hội, từ thiện (cứu trợ nạn nhân thiên tai), chỉ được thực hiện theo nguyên tắc tự nguyện, cấp trên không được giao chỉ tiêu cho cấp dưới huy động, không được gắn việc đóng góp với việc cung cấp các dịch vụ công mà người dân được hưởng”.

Cũng theo ủy ban kể trên, tại nông thôn, trung bình, mỗi gia đình phải đóng góp khoảng 28 khoản phí, lệ phí. Các khoản này chiếm từ 2.5% đến 5.2% thu nhập khiến nông dân gặp đủ thứ khó khăn trong việc đầu tư cho sản xuất, cho con cái học hành, chữa bệnh. Mỗi năm, ngoài thuế, trung bình, một gia đình nông dân phải đóng đủ loại phí, lệ phí từ 300,000 đến 800,000 đồng.

Cũng vào tháng 9 năm 2007, trong một loạt bài viết về nông thôn, tờ Tiền Phong đã dẫn một thống kê của Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn CSVN cho biết: Vì phải “phấn đấu” theo “chỉ tiêu” một số địa phương đã ban hành qui định buộc nông dân đóng góp cả những khoản mà luật pháp hiện hành không cho phép như: Quỹ “đền ơn đáp nghĩa”... dẫn đến... loạn thu, mỗi nơi thu một kiểu. Tờ báo này còn dẫn nhận xét của ông Tăng Minh Lộc, cục phó Cục Hợp Tác Xã và Phát Triển Nông Thôn về phí và lệ phí: “Hàng chục năm nay, dựa trên chính sách ‘nhà nước và nhân dân cùng làm’, nhiều địa phương đã ép nông dân đóng góp nhiều khoản hết sức phi lý và quá sức nông dân. Điều đáng ngạc nhiên là những khoản thu bất hợp lý đó chỉ xảy ra ở nông thôn. Cũng vì vậy, sự chênh lệch giữa thành thị và nông thôn, người giàu và người nghèo ngày càng lớn”.

Tờ Tiền Phong còn kể rằng, ở một vài nơi như huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, để khuyến khích tận thu, chủ tịch huyện đã công bố: “Cán bộ xã sẽ được thưởng một chuyến xuất ngoại nếu hoàn thành việc thu ngân sách trước 6 tháng”. Trong năm 2007, có đến 18 xã hoàn thành các “chỉ tiêu thu ngân sách” mà huyện đề ra. Nhờ vậy, 44 cán bộ chủ chốt của các xã, được huyện thưởng một chuyến “xuất ngoại” 8 ngày, để sang Tứ Xuyên, Trung Quốc du lịch. (G.Đ.)