Chán ngán với phiên tòa xử con bạc triệu đô
Văn Quang
Phải nói thẳng ra rằng người dân đã quá chán và quá ngán với vụ án này rồi. Cứ nói đến con bạc triệu đô là người ta có thể nhớ vanh vách những “quan to quan nhỏ” tiêu xài như nước, âm mưu quỷ quyệt như Tổng Giám đốc Bùi Tiến Dũng, ngài thứ trưởng Nguyễn Việt Tiến, Bùi anh Dũng, Nguyễn Mậu Thôn vv… Nhớ như thế cũng là quá đủ. Và cũng có người “bi quan” cho rằng bản án đã được “ấn định” từ trước rồi, cái gì cần phải xử thì cứ xử, cái gì “không cần phải xử” thì “cho qua” luôn.
Cho nên phiên tòa được mở ra, người dân cũng chẳng còn chú ý nữa. Tuy nhiên, trong sự chán nản đó, người dân vẫn còn tò mò muốn biết xem tòa án xử ra sao, các bị cáo khai những gì và còn có điều gì bí mật chưa được phanh phui. Gọi là “xem qua cho biết sự tình”, chứ theo như lời nói bình dân của người dân quê là “chán đã lên đến tận cần cổ”.
Những quan chức chưa phải là lớn
Trước hết, xin tóm tắt về 9 vị quan chức lớn nhỏ bị đưa ra tòa gồm: Bùi Quang Hưng (nguyên Cảnh sát giao thông Hà Nội) phạm tội "tổ chức đánh bạc"; Nguyễn Văn Hồng (nguyên Tổng giám đốc Công ty cổ phần bất động sản và thương mại Thăng Long) "tổ chức đánh bạc"; Bùi Tiến Dũng (nguyên Tổng giám đốc PMU18) "phạm tội đánh bạc và đưa hối lộ"; Vũ Mạnh Tiên (nguyên Phó chánh văn phòng PMU18) phạm tội "đánh bạc và đưa hối lộ"; Lương Mạnh Hoa (tài xế của PMU18) phạm tội "đánh bạc và đưa hối lộ"; Tôn Anh Dũng (nguyên Phó giám đốc Công ty cổ phần bất động sản Sông Đà) phạm tội "đưa hối lộ"; Nguyễn Mậu Thôn (nguyên Giám đốc Công ty cổ phần Hoa Việt) phạm tội "đưa hối lộ"; Nguyễn Đình Toản (nguyên Phó công an P.Ngã Tư Sở, Q.Đống Đa, Hà Nội) phạm tội "đưa hối lộ"; Nguyễn Việt Bắc (nguyên Phó tổng giám đốc Công ty phát triển đường cao tốc Việt Nam) phạm tội "đánh bạc".
Thật ra những chức vụ Tổng Giám đốc và Giám đốc như thế này ở Việt Nam bây giờ nhiều như ruồi. Nhất là ở một cơ quan Trung Ương như thủ đô Hà Nội thì các vị quan chức đó chẳng có gì là “ghê gớm”. Nếu không có vụ đánh bạc hàng triệu đô thì chẳng ai chú ý đến mấy anh này làm gì. Và nói thẳng ra, những “cuộc vui suốt sáng, trận cười thâu đêm” cũng chẳng thấm tháp gì so với những cuộc ăn chơi của các đại gia khi xách cặp “đi công tác” ở nước ngoài. Mang theo một em thư ký hoặc được gọi là thư ký, đi trước hay đi sau “sếp” một hai ngày, chẳng ai biết đấy là đâu. Đánh bạc cũng thả dàn, một triệu hay hai triệu đô, chỉ có những ông trùm cờ bạc quốc tế mới nhận diện được mà thôi.
Những điều đáng chú ý trong các phiên tòa
Ai cũng biết, trong một phiên tòa, phía công tố là những người luận tội, sẽ đưa ra những bằng chứng về hành động cụ thể của tội phạm. Còn phía luật sư, dĩ nhiên là phải bênh vực quyền lợi cho thân chủ mình.
Về phía người dân, họ nhìn sự việc một cách khách quan hơn. Họ mới chính là những quan tòa của lương tri.
Dù luận tội hoặc phản bác cách nào thì sự việc Bùi Tiến Dũng cá độ bóng đá hàng triệu đô la là có thật. Trên hay dưới một triệu đô cũng thế thôi, chẳng có gì phải tranh luận cho rắc rối. Nó mở rộng thêm cho tầm nhìn của người dân vào những quan chức nhà nước sống ra sao, làm việc như thế nào, tiền của ở đâu mà ra. Chơi cá độ bóng đá mỗi lần từ vài chục ngàn đô trở lên đến hơn hai trăm ngàn đô thì gia tài của ông ta phải đồ sộ như thế nào. Bùi Tiến Dũng khai chỉ có hai cái nhà, song tòa án xác minh thêm Bùi Tiến Dũng có tới 5 cái nhà đứng tên người khác. Có thể Dũng còn có nhiều hơn nữa, chưa khám phá ra hết vì đứng tên những anh cha căng chú kiết, họ hàng quen biết với tài xế, với đàn em của ngài Tổng Giám đốc. Đây cũng lại là chuyện “bình thường” của các quan hiện nay. Có kê khai tài sản cả trăm lần cũng chẳng lần ra được. Còn việc tiền đó ở đâu ra, không cần nói ai cũng biết. Không lấy ở cái ngân quỹ khổng lồ của nhà nước - tức là tiền mồ hôi nước mắt của dân - thì không có ngân quỹ nào chịu nổi. Trong khi các quan xuất thân từ những thành phần công nhân, lái xe, làm việc vặt, chứ chẳng có quan nào xuất thân từ những gia đình đại gia giàu có từ ba đời trước như những nhà “tư bản” nước ngoài. Bởi nếu xuất thân từ thành phần tư sản, địa chủ thì cuộc đời tàn từ lâu rồi.
Đặc điểm về nhân thân của các “bị cáo” là một “lý lịch trích ngang” như thế. Đấy cũng là đặc điểm chung của các quan chức ở hầu hết mọi nơi.
Những lời khai trùng khớp
Một đặc điểm nữa của phiên tòa là hầu như các bị cáo có những lời khai giống nhau, cứ y như có sự “thông cung” nào đó. Anh nào trước đây đã khai “trật đường lối” thì phản cung. Một thí dụ cụ thể như khi sự việc bại lộ, Bùi Tiến Dũng đã tìm cách đưa tiền tỉ để hối lộ bất cứ vị quan chức nào quen hay không quen để mong vụ án chìm xuồng hoặc giảm bớt tội lỗi. Nhưng sau đó, khi ra tòa Dũng phản cung, khai chỉ đưa tiền để mời ăn và “nắm” thông tin. Những lời khai của các đàn em như Nguyễn Mậu Thôn, Tôn Anh Dũng, Nguyễn Đình Toản, Vũ Mạnh Tiên, Lương Mạnh Hoa đều tìm cách “sửa lại lời khai” y boong như thế. Và đàn anh Bùi Tiến Dũng hiên ngang nhận tội “vu khống” chứ không nhận tội hối lộ.
Đồng thời các luật sư biện hộ cũng vin vào đó để biện minh cho Dũng chỉ cháy án chứ không hối lộ.
Luật sư Ngô Ngọc Thủy đã “gây sốc” đối với cử tọa khi ông cho rằng: “Họ bị kết tội đưa hối lộ nhưng các cơ quan tố tụng không chỉ ra được ai là người có chức, có quyền mà họ nhắm đến, đó là điều không bình thường trong khi thấy Bùi Quang Hưng, Bùi Tiến Dũng sợ bị lộ nên nhờ anh em bè bạn đi nắm tình hình vụ án là tâm lý bình thường của con người”
Lập luận này rất đáng quan tâm. Bởi người đưa hối lộ thì phải có người nhận hối lộ. Vậy người nhận hối lộ là ai? Đã có một vài quan chức trong thời gian đầu bị nêu tên. Nhưng sau cùng chẳng có ai bị kết tội nhận hối lộ cả. Đây là một sực việc không bình thường như lời ông luật sư Thủy đã viện dẫn.
Đồng quan điểm này, LS Vũ Ngọc Chi (bào chữa cho Dũng “Huế”) cũng khẳng định không đủ cơ sở quy kết thân chủ của mình đồng phạm với Bùi Tiến Dũng về tội đưa hối lộ trong trường hợp phạm tội chưa đạt vì trên thực tế, Dũng “Huế” thậm chí còn chưa bao giờ có ý nghĩ sẽ đưa tiền cho ông Cao Ngọc Oánh.
Tất cả các bị cáo đều khai không dám đưa hối lộ cho ông Oánh
Như thế vụ án lại thêm một “nhân vật” cấp cao dính líu vào vụ nhận và đưa hối lộ. Nhưng ngay sau khi Dũng "Huế" bị bắt vì hành vi nhận 30.000 USD chạy án của Bùi Tiến Dũng, ông Cao Ngọc Oánh bị yêu cầu tường trình về mối quan hệ với nhân vật này. Cơ quan chức năng vào cuộc thẩm tra xác minh. Tháng 7-2006 ông Oánh bị truất quyền “Thủ trưởng điều tra”. Lúc đó, ông Oánh đang được giới thiệu vào vị trí ủy viên trung ương, và là thứ trưởng Bộ Công an.
7 tháng sau ông chính thức được xác định không liên quan đến việc chạy án của Bùi Tiến Dũng. Hiện, ông trở lại cương vị tổng cục phó nhưng không phụ trách lực lượng cảnh sát mà chuyển sang tổng cục kỹ thuật.
Trong phiên tòa những ngày gần đây, hầu hết các “bị cáo” đều quyết liệt khai rằng không hề có ý định hối lộ ông Cao Ngọc Oánh. Và hầu như phiên tòa đều xoay quanh vấn đề này.
Nhân vật trung tâm trong phi vụ chạy án cho Bùi Tiến Dũng là Tôn Anh Dũng được các luật sư yêu cầu cho thẩm vấn. Tiếc rằng Hội đồng xét xử "quên" không để luật sư thực hiện quyền này.
Luật sư Nguyễn Huy Thiệp hỏi: "Vì sao Bùi Tiến Dũng biết anh quan hệ với tướng Cao Ngọc Oánh - thủ trưởng cơ quan cảnh sát điều tra. Anh có khoe gì về mối quan hệ này?". Tôn Anh Dũng đáp: "Tôi không nói. Khi Dũng gọi cho tôi nhờ hỏi tình hình khi Bùi Quang Hưng bị bắt, tôi biết rằng Dũng biết tôi có quan hệ với tướng Oánh".
Theo Tôn Anh Dũng, đây là mối quan hệ đồng hương "trong sáng", "không có gì là bí mật", từ hồi ông Oánh làm trưởng phòng hình sự Công an Thừa Thiên - Huế. Thời điểm đó, Dũng từng tham gia vây bắt một thủ phạm giết người.
Trong những lần gặp ông Oánh, Tôn Anh Dũng chưa đặt vấn đề, nhờ giúp cho Bùi Quang Hưng hay Bùi Tiến Dũng, dù Tôn Anh Dũng đã nhận 30.000 USD của nguyên tổng giám đốc PMU 18. Tôn Anh Dũng khai:
"Tôi chưa từng nghĩ sẽ dùng tiền với ông Oánh. Thậm chí, tôi không bao giờ dám làm điều đó". Theo đó, khi mới ướm thử hỏi tình hình với vị thủ trưởng cơ quan điều tra của cả nước, Tôn Anh Dũng đã bị mắng phủ đầu rằng "đấy không phải việc của chú".
Tôn Anh Dũng khai, thừa biết với vị trí tổng giám đốc PMU 18 Bùi Tiến Dũng có nhiều mối quan hệ rộng, "có sức mạnh, ở tầm cán bộ cấp cao". Do vậy, việc nhờ anh ta chỉ là một trong các "cửa" của Bùi Tiến Dũng. "Tôi nghĩ vậy nên lợi dụng để lấy tiền chữa bệnh cho con".
Tôn Anh Dũng nhận đã lừa đàn anh Bùi Tiến Dũng để lấy tiền chữa bệnh cho con, chứ không phải đi lo hối lộ tướng Oánh. Vì hắn nghĩ đàn anh còn nhiều “đường binh” khác.
Và “cảm động” hơn nữa khi được nói lời cuối cùng trước tòa, Dũng Huế nghẹn ngào nói trong nước mắt: "Hãy cho tôi tạ lỗi với anh Oánh". Ngừng lời để lau nước mắt, Dũng tỏ ý ân hận vì hành động của mình liên lụy tới thiếu tướng Cao Ngọc Oánh - nguyên trưởng cơ quan cảnh sát điều tra, Tổng cục phó tổng cục Cảnh sát!
Những giọt nước mắt thật hay nước mắt cá sấu tùy theo bạn đọc nhận định.
Phiên tòa thứ hai này như chỉ để làm rõ những người cầm tiền của Bùi Tiến Dũng phạm tội đưa hối lộ, nhưng lại chưa chỉ rõ ai là người nhận hối lộ hoặc có ý định nhận hối lộ. Các bị cáo đều nhất loạt phản cung hoặc khai cùng một luận điệu như nhau.
Đây cũng là đặc điểm thứ hai của phiên tòa xử vụ án gọi tắt là vụ án cá độ triệu đô. Có người phạm tội đưa hối lộ nhưng không có người nhận hối lô.
Đặc điểm thứ ba: các luật sư bỏ phiên tòa để phản đối
Phiên xử buổi chiều ngày 3-8 vừa qua rất “nóng” khi các luật sư bị hán chế thời gian tranh luận.
Quan điểm tranh luận lại với đại diện Viện kiểm sát duy trì công tố tại phiên tòa của luật sư Nguyễn Hằng Nga và một số người nhiều lần bị thẩm phán chủ tọa ngắt lời, yêu cầu nói ngắn gọn, do không có nhiều thời gian. Chủ nhiệm Đoàn luật sư Hà Nội Phạm Hồng Hải lập tức đứng lên phản đối: "Việc chủ tọa bảo mỗi luật sư "có 10 phút để đối đáp là vi phạm thủ tục tố tụng. Nếu như vậy chúng tôi đi về". Nói dứt lời, ông Hải thu dọn tài liệu trên bàn, xách cặp ra về, bỏ lại sau lưng câu nói thảng thốt "luật sư ở lại" của nữ chủ tọa.
Không khí phiên tòa trở nên căng thẳng, khán phòng ồn ào, an ninh được thắt chặt. Theo chân ông Hải, luật sư Nguyễn Hồng Bách, Nguyễn Hằng Nga, Ngô Ngọc Thủy cùng rời khỏi bàn luật sư. Chủ tọa tuyên bố phiên xử tạm nghỉ.
Chừng 10 phút sau, Hội đồng xét xử quay trở lại làm việc. Ông Thủy và bà Nga sau đó đã quay trở lại. Trên vị trí luật sư vẫn khuyết chỗ của ông Hải và Bách. Phiên tòa tiếp tục với nhiều câu hỏi gay gắt của các bị cáo.
Bất chấp sự bất bình của bị cáo và các luật sư, Hội đồng xét xử tuyên bố nghị án. Bản án dành cho 9 bị cáo dự định tuyên vào chiều 3-8 đã được lùi lại vào sáng thứ ba (7-8).
Luật sư nói gì?
Ngay sau khi rời cổng tòa, luật sư Phạm Hồng Hải cho biết: "Tôi bỏ ra về là để phản ứng lại thái độ thiếu tế nhị và coi thường luật sư của Hội đồng xét xử (HĐXX). Luật sư bị hạn chế thời gian nói, nói chưa xong đã bị ngắt lời giữa chừng như vậy là HĐXX vi phạm Điều 218, Bộ luật tố tụng hình sự quy định về việc đối đáp. Theo tôi, Tòa án Hà Nội cần rút kinh nghiệm về việc này…”. “Phiên tòa này lại thể hiện mất dân chủ rõ rệt. Chủ tọa phiên tòa vi phạm quy định hạn chế thời gian nói của luật sư, chúng tôi phải bỏ ra ngoài để phản ứng”.
Luật sư Nguyễn Hồng Bách bất bình: "Yêu cầu luật sư nói trong 10 phút, là vi phạm thủ tục tố tụng. Quá trình xét hỏi những ngày qua, tôi đã thấy ức chế... Đây là lần đầu tiên, tôi tham gia và chứng kiến cảnh luật sư bỏ về giữa phiên tòa để tỏa thái độ bất bình".
Dù có bất bình hay không thì bản án cũng sẽ được công bố. Trên thực tế, có nhiều luật sư ngầm hiểu rằng sự bào chữa của mình cho những thân chủ “đặc biệt” thường chỉ là hình thức hoặc vì lương tâm nghề nghiệp mà thôi. Chẳng biết trường hợp này có giống như vậy không? Đó là điều người dân ngoài cuộc thông cảm với luật sư.
Bản án như thế nào?
Tôi xin đưa ra con số tổng quát về mức án đề ghị cho vụ án này. Trước đó, ngày 2-8 Vụ án này được của Hội đồng xét xử đề nghị 100 năm tù, phạt 8,6 tỷ đồng cho tất cả các bị cáo. Vài nhân vật trung tâm đáng chú ý là:
Bị cáo Bùi Tiến Dũng bị đề nghị mức án 6-7 năm cho tội Đánh bạc; 16- 18 năm cho tội Đưa hối lộ. Tổng cộng mức án từ 22 đến 23 năm tù giam. Ngoa ra Bùi Tiến Dũng còn bị tịch thu hơn 2 tỷ đồng tiền đánh bạc và bị phạt bổ sung gấp 3- 5 lần số tiền hơn 1 tỷ đồng là tiền đưa hối lộ.
Bị cáo Bùi Quang Hưng bị đề nghị mức án 7-8 năm cho tội tổ chức đánh bạc và phạt bổ sung 100 triệu đồng. Với cùng tội danh, Nguyễn Văn Hồng bị đề nghị mức án 8-9 năm, phạt bổ sung 100 triệu đồng.
Các bị cáo Lương Mạnh Hoa, Vũ Mạnh Tiên, Tôn Anh Dũng, Nguyễn Mậu Thôn đều bị đề nghị cùng mức án 9-10 năm tù giam về tội Đưa hối lộ. Nguyễn Mậu Thôn bị phạt số tiền gấp 1-2 lần số tiền 500 triệu đồng (tiền đưa hối lộ).
Đó mới chỉ là những đề nghị của Hội đồng xét xử. Dù sao chúng ta cũng đã thấy được cái “khung hình phạt” sẽ như thế nào. Chắc cũng không xa mấy với cái “khung” đó.
Nhưng dù với mức án nào, kể cả việc phải sử dụng đến tử hình, thì vụ án cũng đã làm người dân chán ngấy rồi. Mong rằng đây không phải chỉ là những “con chốt thí” cho những vụ tham nhũng, ăn chơi sa đọa của thành phần quan chức từ nhỏ đến lớn. Nếu đi sâu hơn, xa hơn, có thiện chí hơn, chắc chắn còn nhiều, rất nhiều vụ như thế và hơn thế. Đấy mới là ý nghĩ thật sự của người dân.
Phụ chú của Triết Dũng (ô cầu giấy)
Ô hay! nhà nước phải điều tra hơn 1 năm mới có được phiên toà ngọan mục với lớp lang đầy đủ như thế mà thiên hạ còn xấu mồm. Đúng là lại nghe đám phản động hải ngoại bàn mao tôn cương rồi. Ông nọ ông kia khai giống nhau tại vì sự việc xẩy ra như thế làm sao mà khai khác được. Cái ông Văn Quang chỉ thêm mắm thêm muối. Còn ông Dũng Huế oà lên khóc là vì tí... nữa thì ông ta làm ông Oánh bị oan có tội không. Các bạn thấy không người ta thành khẩn khai mọi sự thật như vậy thì quan toà cũng thấy mủi lòng mà "châm chước cho chứ". Quan toà cũng oai nghiêm phạt ra rít cả mấy trăm triệu đồng chứ chơi à.
Lực lượng thù địch nhà nước ở phương xa chỉ thích thọc gậy bánh xe. Pháp luật của Việt-Nam ta là nhất thế giới!