Lá thư tẩm độc...

Văn Quang

Chuyện “giật gân” và cũng không kém phần bi hài trong tuần vừa qua ở TP. Sài Gòn, chính là chuyện một lá thư của người dân gửi đến cán bộ Văn phòng tiếp dân Trung ương của Nhà nước tại TP Sài Gòn; khi mở bức thư ông cán bộ này đã ngất xỉu, phải đưa đi cấp cứu.

Vụ việc xảy ra vào hồi 9 giờ 50 phút ngày 31-7 tại Văn phòng tiếp dân Trung ương của Nhà nước tại TP Sài Gòn. Ông Trần Văn Trí là cán bộ Văn phòng tiếp dân, mở bức thư đề tên người gửi là bà Ngô Lệ Ngọc - ngụ số 35 lô 5, cư xá Phú Lâm, đường Lý Chiêu Hoàng, P.10, Q.6.

Khi ông Trí mở bức thư thì trong đó có kèm theo một túi nylon nhỏ (3x3cm) chứa chất bột mịn màu xám được kẹp giữa lá đơn khiếu nại. Ông Trí đã cắt túi nylon ra xem và đưa lên mũi ngửi. Sau khoảng 1 phút, ông thấy người xây xẩm, chóng mặt, buồn nôn, lưỡi và môi bị tê và được đưa vào bệnh viện Chợ Rẫy cấp cứu.

Cũng may, sau đó ông trở lại bình thường. Tất nhiên, ngay sau khi vụ việc xảy ra, Công an và các đơn vị nghiệp vụ phải “khẩn trương” điều tra. Bà Ngô Lệ Ngọc thừa nhận ngay việc mình có gửi lá đơn khiếu nại và kèm theo là một túi nylon.

Số là do người dân sống trong khu vực này bị Nhà máy sản xuất giày dép liên doanh Sơn Quán - đóng tại số 129B1, đường Lý Chiêu Hoàng, P.10, Q.6 - lâu nay đã thải khí độc hại ra môi trường dân cư.

23 gia đình dân đã liên tục gửi đơn khiếu nại nhờ các cơ quan chức năng cùng chính quyền địa phương can thiệp, nhưng tất cả đều... làm ngơ.

Lá thư trong thành phố đi 7 tháng mới tới nơi nhận!

Bảy tháng trước, vào ngày 14-12-2006, bà Ngọc cùng 23 gia đình dân thuộc chung cư Phú Lâm đã làm đơn và kèm theo một túi nylon nhỏ bên trong chứa loại bụi khói lâu ngày của Nhà máy Sơn Quán thải ra bám vào nhà dân (người dân thu gom lại bỏ vào túi) rồi đem gửi kèm đến Văn phòng tiếp dân Trung ương của Nhà nước tại TP Sài Gòn khiếu nại.

Bức thư này đi bằng đường bưu điện, từ quận 6 đến quận 3, nhiều lắm chỉ chừng 10 cây số, nhưng phải 7 tháng trời sau mới tới tay ông Trí để mở ra xem. Quả là một kỷ lục, xứng đáng được ghi vào sách kỷ lục thế giới. Trong thời đại điện tử hiện đại, có nơi nào thư đi chậm hơn ở Sài Gòn không?

Mẫu bột này đã gửi đến Phòng hoá học Quân khu 7 để giám định. Nhưng nơi đây cho biết, bước đầu cho thử nghiệm với một số vật nuôi như chó, mèo hít thử đều không thấy phản ứng gì.

Sau điều tra của CA thành phố, ban đầu nhận định việc khai nhận gửi đơn đến Văn phòng tiếp dân, yêu cầu xử lý nhà máy gây ô nhiễm môi trường và kèm theo bụi khói do bà Ngô Lệ Ngọc thực hiện là có thật.

Tuy nhiên, mục đích gửi bụi khói chỉ để làm bằng chứng, ngoài ra bà Ngọc cùng các người dân hoàn toàn không có mục đích gì khác. Kết quả kiểm tra trên bao bì thư đều không chứa chất gì độc hại. Việc ông Trí sau khi mở bao bì thư và túi nylon bị choáng, buồn nôn là “do sức khoẻ yếu”.

Cái nhìn dưới mắt người dân

Khá nhiều người dân tọc mạch đặt câu hỏi, nếu vì sức khỏe yếu, tại sao ông Trí không ngất đi vào lúc khác, lại nhè đúng lúc mở lá thư của dân thì bị ngất. Có thể do chất bụi có khí độc đến nỗi con người không chịu nổi. Nhưng theo “cơ quan chức năng” thì khi thử nghiệm ngay với những vật nuôi như chó mèo đều “bình an vô sự”. Hay là vị cán bộ đó “tuổi già sức yếu” quá rồi nên mới xảy ra tình trạng “ngất ngư con tàu đi” đó?

Bởi thế nên mới có người suy luận rằng tại Trời muốn thế. Và chỉ có thế, câu chuyện “kỳ lạ” này mới bung ra để cả nước cùng biết. Và chỉ có Trời mới cứu được người dân trong trường hợp này. Bởi ngoài việc lá thư đi chậm chiếm kỷ lục thế giới đó, còn một chuyện khác đáng quan tâm hơn: người dân nơi đây gửi đến 45 lá đơn đến tất cả các cấp từ phường, quận, thành phố và cả trung ương, nhưng tất cả đều bặt vô âm tín!

Tại sao lại có hiện tượng này?

Các “quan chức” địa phương giả câm, giả điếc vì lý do gì?

Là những người sống ngay bên cạnh dân ở đó, vậy mà tất cả các quan chức đều bình chân như vại ”. Người dân có quyền nghi ngờ rằng chắc lại có tí “vé” của mấy ông chủ nhà máy mời các quan đóng vai trò “người đi xem kịch”. Vấn đề này hoàn toàn không xa lạ gì với những quan chức địa phương ở VN. Nơi nào có một nhà máy, một xí nghiệp, một công ty lớn thì các quan cũng “có ăn”. Và công ty xí ngiệp đó càng nhiều vi phạm thì… càng có cơ hội kiếm chác. Dù cho nhà máy có làm bất cứ điều gì đó thiệt hại đến quyền lợi của người dân thì cũng được bao che đến nơi đến chốn. Nếu không “có ăn”, các quan đã “vì dân” mà dẹp mấy cái tiệm này từ lâu rồi. Chẳng cần đợi dân “kiến nghị”, chẳng cần đợi dân làm đơn, các quan cũng tích cực dẹp. Dẹp cho lòi “vé” ra mới thôi. Đây là một sự thật vẫn tiềm ẩn ở rất nhiều địa phương từ bao lâu nay, chứ chẳng mới mẻ gì. Có điều người dân không nói được, và có nói cũng bằng không, chứng cớ hiển nhiên là những lá đơn, những lời khẩn cầu kêu cứu đều bay cao, bay xa tít mù tắp. Vậy kêu làm gì cho mệt xác, để thì giờ làm ăn chứ ai hơi đâu đi “kiện củ khoai” mãi như thế. Trong vụ này, nếu ông cán bộ không lăn quay ra thì kể như chẳng ai biết đấy là đâu. Nếu không “nhờ Trời” thì nhờ ai đây?

Người nông dân mộc mạc hoàn toàn có quyền nghĩ như thế. Điều vô lý là hơn 40 lá đơn đều chìm xuồng. Từ cấp phường xã đến quận huyện, tỉnh thành làm cái gì mà không chuyển đơn, không giải quyết? Rồi đến bưu điện, cần phải điều tra tại sao lá đơn lại đi chậm một cách kinh khủng đến như thế? Còn gọi là bưu điện được không? Thưa các ngài tân và cựu phó thủ tướng, các ngài tân và cựu bộ trưởng, liệu các ngài có điều tra đến nơi đến chốn vụ này để trả lời cho người dân không?

Về mặt “chính quyền”, những ai đã nhận được đơn? Họ đã làm gì khi lá đơn đến tay mình? Ông chủ tịch phường, xã, huyện, ở đâu khi xảy ra sự việc? Còn anh bưu điện cũng phải trả lời về những con dấu đóng trên bì thư gửi đi. Từ Quận 6 đến quận 3 cũng chỉ có vài ba cái bưu điện, việc điều tra chẳng có gì là khó. Cái khó lá các vị có muốn hay không mà thôi.

Chuyện tình… mười năm với khói bụi

Chuyện này không mới. Nó xảy ra từ mười năm nay rồi. Nhà máy Sơn Quán đã hiện diện ở địa phương này cách đây hơn 10 năm và từ đó đến nay, người dân nơi đây phải hứng chịu những luồng khói bụi thải ra. Gia đình bà Ngọc và nhiều gia đình dân cư nằm ngay sau lưng nhà máy là nạn nhân trực tiếp phải gánh chịu sự tra tấn, ngày ngày hít thở không khí ô nhiễm sặc sụa bụi khói. Khí thải xả ra suốt từ sáng đến tối, đặc biệt là vào khoảng rạng sáng và buổi tối hàng ngày, lúc ống khói hoạt động hết công suất, phun khói đen ngòm.

Không cần dụng vụ khoa học tối tân, chỉ quan sát bằng mắt thường những vật dụng, nhà cửa nơi đây, người ta không khỏi kinh ngạc vì toàn là bụi, nơi nào vật gì cũng có bụi. Lấy tay quệt nhẹ qua chiếc bồn nước đã thấy bàn tay đen ngòm, mặc dù bụi đã qua một trận mưa lớn, bị chảy đi rất nhiều, tuy nhiên lớp bụi khí thải bám từ hàng chục năm qua vẫn không thể trôi được. Nó “đóng đô” ở mọi nơi, không thể rửa sạch.

Rõ ràng chất khí thải đã bám đầy vào nhà cửa đồ đạc của các nhà dân bởi tất cả các đồ dùng bằng kim loại đều gỉ sét, thủng loang lổ. Còn mùi thì bất cứ ai ngửi đều thấy cay và nồng khó thở, cứ hướng gió thổi cuốn theo lớp khói dày đặc từ nhà máy bốc lên là cảm thấy nghèn nghẹn, mắt cay sè. Ở địa phương này, không chỉ mỗi nhà máy Sơn Quán mà bên cạnh còn có Nhà máy giày dép Bitis cũng “đồng hành” thải khói bay mù trắng đục cả một vùng và có thể ngửi thấy mùi nhựa, mùi dầu nồng nặc lan ra từ 2 nhà máy này.

Phái đoàn vào nhà máy làm gì?

Chị Dương Ái Thuý - Tổ trưởng tổ dân phố 10, khu phố 1 (ngụ tại số 37, lô V, cư xá Phú Lâm, đường Lý Chiêu Hoàng, P.10, Q.6) cho biết người dân ở đây vô cùng phẫn nộ. Suốt hơn 10 năm họ sống cùng khí thải và mùi hoá chất độc hại, tình trạng sức khỏe bị đe doạ trầm trọng. Rất nhiều bà con đã làm đơn khiếu nại lên các cấp, ngành từ địa phương đến trung ương nhưng chẳng được giải quyết.

Theo lời chị Thuý, hình như có một vài đoàn thanh tra gì đó về nhưng không biết họ làm gì rồi lại nhanh chóng ra đi, còn người dân thì chờ mãi đến mỏi mòn. Kiên trì nhất là gia đình bà Ngọc, bà đã cùng người dân nơi đây gửi đến 45 lá đơn đến tất cả các cấp từ phường, quận, thành phố và cả trung ương. Tháng 3 và 4 năm 2006, bà Ngọc gửi 15 đơn đến các cơ quan chức năng, nhưng tất cả đều bặt vô âm tín.

Bà Ngọc còn cho biết, có lần tưởng có đoàn thanh tra trên quận xuống, bà con mừng lắm, nhưng ai dè họ vào nhà máy làm gì đó rồi biến mất!

Điều tra và liên hoan là một

Đố quý vị độc giả biết phái đoàn kia vào nhà máy làm gì? Không lẽ lại vào điều tra và… “liên hoan”? Hai công việc đó hoàn toàn khác nhau, nhưng không thiếu gì những phái đoàn “điều tra” từ trung ương đến địa phương ở cái xứ này thường cộng chung hai thứ làm một cho “vui vẻ cả”. Anh vui, tôi vui, em vui, chúng ta cùng vui. Thằng nào chết kệ nó!

Cần phải ghi chú thêm từ tháng 12-2006, bà Ngọc tiếp tục gửi thêm 30 đơn nữa và tất cả 30 đơn đều kèm theo "tang chứng vật chứng" bụi khói mà chính bà con khu phố thu gom lại, trong đó có 1 đơn gửi đến Văn phòng tiếp dân của Trung ương tại TP Sài Gòn.

Vậy còn 29 lá đơn nữa “biến” đi đằng nào? Có lẽ khi nhận những lá đơn đó biết là đơn khiếu nại gì đó của mấy anh dân đen nên vị có chức có quyền bèn phẩy tay cho đàn em bê vào kho “làm tài liệu” chứ không… dại gì mà ngửi như ông Trí nên không mất sức. Để sức làm việc khác sương hơn.

Bao giờ trả lời cho dân được những câu hỏi trên, và trả lời một cách rõ ràng mạch lạc, chứ không ụ hợ, kiểm điểm phê bình rồi buông trôi. Đây không chỉ là một thắc mắc nhỏ nhoi mà chính là người dân còn có lòng tin vào hệ thống hành pháp hay không.

Cho nên câu chuyện ngài cán bộ bị ngất không phải là do khủng bố mà nó chỉ làm hiện ra hàng loạt chuyện “khủng hoảng niềm tin”.