Xây được nhà mới hay không do… hai ông hàng xóm

Văn Quang

TP. Sài Gòn vừa đưa ra một số quyết định “cải cách” khiến người dân đã hoang mang càng hoang mang thêm. Chuyện sổ hồng sổ đỏ còn đang rối tinh rồi mù, thì một quyết định… không giống ai lại được ban hành khiến người dân sững sờ.

Mới đây, UBND TP Sài Gòn ban hành Chỉ thị 09 (hiệu lực từ 6-4-2007) quy định: “Trước khi tháo dỡ công trình cũ để xây dựng mới, chủ sở hữu công trình phải thuê tổ chức tư vấn có đủ điều kiện năng lực để thực hiện việc chụp ảnh, quay phim, khảo sát, đo vẽ hiện trạng các nhà dân và công trình lân cận. Kết quả các công đoạn nói trên phải được thể hiện bằng bản vẽ, báo cáo khảo sát hiện trạng và biên bản được lập tại hiện trường có chữ ký xác nhận của các hộ liền kề và các bên có liên quan.

“Phương án” tháo dỡ phải được thông báo cho các chủ hộ liền kề (tức nhà hai ông hàng xóm sát nách- NV) để có sự đồng thuận. Nếu các chủ hộ liền kề không có khả năng xem xét để thỏa thuận giải pháp tháo dỡ thì có thể mời các tổ chức tư vấn có đủ điều kiện, năng lực để giúp xem xét giải pháp tháo dỡ này. Chi phí thuê tổ chức tư vấn do chủ đầu tư có nhà tháo dỡ chi trả. Nếu các chủ hộ liền kề không hợp tác hoặc cố tình gây khó khăn thì cần thông báo bằng văn bản cho chính quyền địa phương để được can thiệp”.

Nói tóm lại muốn dỡ nhà, xây nhà mới phải xin ý kiến của những nhà hàng xóm. Tối thiểu là hai ông ở hai cạnh nhà, chưa nói đến thứ liên quan lằng nhằng khác cũng có thể bị ảnh hưởng. Nếu một trong những nhà hàng xóm không chịu là đành bó tay, ngồi nhìn căn nhà của mình xuống cấp tàn lụi.

Hai anh bù nhìn giữ dưa

Chưa bao giờ trên thế giới lại có một kiểu quyết định lạ đời như vậy. Người ta thấy nó giống như cái quyết định gần đây của một cơ quan bắt các tay kiểm soát viên trên những trục lộ giao thông phải khâu mép túi áo lại, để … không có chỗ đút tiền hối lộ từ các chủ xe. Một quyết định đưa ra không phải chỉ phát xuất từ cơn nổi hứng của một người, mà theo “tính dân chủ công khai” như khẩu hiệu đề ra là phải có sự bàn bạc, thống nhất của cả một cơ quan.

Một cơ quan thuộc bộ phận tham mưu tất nhiên phải có nhiều người giỏi, bằng nọ cấp kia (không kể đến những anh tiến sĩ mua, kỹ sư giấy). Nhưng dù sao cũng là một bộ tham mưu đầu não. Vậy mà bằng ấy con người lại có thể bàn bạc và thống nhất một quyết định dở hơi như thế được thì lạ thật.

Câu chuyện khôi hài này đã làm cho nhiều người dân cười…. sút chỉ. Bây giờ lại đến cái quyết định của TP. Sài Gòn. Bao nhiêu quyền hành giao vào tay ông hàng xóm. Chủ nhà và chính quyền trở thành hai anh bù nhìn giữ dưa.

Anh hàng xóm không chịu, quan có giải quyết được không?

Xin dẫn chứng hai trường hợp điển hình đang ngắc ngoải:

Trường hợp của ông H.T.D ngụ tại đường Phạm Văn Bạch, P.15, Q.Tân Bình. Ông D. cho biết: “Đầu tháng 4, sau khi đã xin cấp phép xây dựng, tôi tháo dỡ nhà để xây dựng mới. Nhưng mọi chuyện rắc rối xảy ra từ đây. Bởi trong khi thỏa thuận, trong số chủ của 3 căn nhà liền kề thì có một người nhất định không chịu.

Lý do là sau khi mua lại nhà của chủ trước, chủ sở hữu căn nhà này không biết đó là phần tường trước đó tôi cho chủ nhà cũ phía ấy mượn nên cứ khăng khăng không cho tôi tháo dỡ. Tôi có đủ giấy tờ để chứng minh đây là tường riêng của tôi cho mượn nhưng họ cũng nhất định không chịu. Sự việc kéo dài đã gần cả tháng nay khiến tôi vô cùng mỏi mệt".

Cũng theo ông D., việc phải có sự thỏa thuận của các hộ (gia đình) liền kề là một đầu mối gây rắc rối nhưng việc phải thuê tổ chức tư vấn quay phim, chụp hình, lập bản vẽ hiện trạng các hộ liền kề lại càng rắc rối hơn. Chủ hộ nhà liền kề của ông D. vì muốn gây khó khăn nên nhất định không chịu cho đo vẽ hiện trạng nhà mình theo như quy định tại Chỉ Thị 09.

Trường hợp khác xảy ra với chủ một căn nhà trên đường Nguyễn Văn Lượng, Q.Gò Vấp. Chủ của căn nhà này không tháo dỡ được để xây dựng mới đã gửi đơn khiếu nại và liên tục thúc giục chính quyền can thiệp. Chủ tịch phường sở tại cho biết: đến nay phường đã 3 lần mời các hộ lên hòa giải và đề nghị các hộ liền kề hợp tác nhưng đều chỉ nhận được những cái lắc đầu của các bên.

Chủ tịch phường này nói: "Thực ra, trước đây cũng có khiếu nại khi một số hộ tháo dỡ gây ra thiệt hại cho nhà người khác, nhưng chúng tôi cũng hòa giải được khi hộ gây ra thiệt hại có sự đền bù thỏa đáng. Nay với Chỉ thị 09, ở giai đoạn đầu nếu các hộ liền kề không đồng thuận thì muốn tháo dỡ để xây dựng cũng đành chịu"

Thế là chịu cả làng. Chỉ thị 09 quy định: “Nếu các chủ hộ liền kề không hợp tác hoặc cố tình gây khó khăn thì cần thông báo bằng văn bản cho chính quyền địa phương để được can thiệp”. Vậy mà chủ tịch phường nói thế thì ai can thiệp đây? Lại đưa nhau ra tòa, nhưng nếu tòa căn cứ vào cái chỉ thị số 09 kia, tức là ông hàng xóm có quyền không chịu là đúng luật thì tính sao đây?

Những… nhà thông thái hãy “hồi tỉnh”!

Bạn Nguyễn Văn Điện (P.9, Q.Tân Bình), đã bất bình phát biểu:

“Không hiểu sao TP Sài Gòn, một thành phố năng động và dẫn đầu cả nước về phát triển kinh tế và hội nhập, một thành phố có lực lượng những nhà trí thức, khoa học kỹ thuật, nhà nghiên cứu,... dồi dào, song lại thiếu những con người có khả năng quản lý nhà nước đến như vậy. Họ biện minh là do thông tư của Bộ, nhưng chính Bộ còn xác nhận không có chuyện đó thì đúng là họ "lo bò trắng răng", một "cải lùi" nghiêm trọng.

Tôi đề nghị người chấp bút soạn thảo văn bản và người ký văn bản này phải trả lời trước công luận tại sao lại soạn và ký nội dung như thế, có thấy tính bất khả thi hay không, có thấy hành dân không, có thấy sẽ gây rối loạn xã hội không?

Để tránh trường hợp tương tự, trước tiên những người đang ăn lương của dân cần tự xét năng lực của mình, đừng tùy tiện để làm khổ dân. Còn lãnh đạo UBND TP cần xét lại đội ngũ thư ký, chuyên viên của mình và bản thân các vị cũng cần cẩn trọng hơn khi ký những văn bản ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống người dân. Nếu sai, hãy nhanh chóng sửa ngay, đừng bảo thủ.”

Tôi cho rằng những lời lẽ ấy cũng đã đủ cho những “nhà thông thái” đứng trên đầu một thành phố lớn nhất Việt Nam có thì giờ “hồi tỉnh”.